DENİZ, HAVA VE DEMİRYOLU TASİMA  ARACLARİNİN, YÜZER  TESİS  VE  ARACLARİNİN  TESLİMLERİ, BU  ARACLARİN   İMAL , İNSA, ONARİM  VE TADİLİ OLARAK  YAPİLACAK  TESLİM  VE  HİZMETLERDE  KDV  İSTİSNA  UYGULAMALARİ

 

DENİZ, HAVA VE DEMİRYOLU TAŞIMA  ARAÇLARININ, YÜZER  TESİS  VE  ARAÇLARININ  TESLİMLERİ, BU  ARAÇLARIN   İMAL , İNŞA, ONARIM  VE TADİLİ OLARAK  YAPILACAK  TESLİM  VE  HİZMETLERDE  KDV  İSTİSNA  UYGULAMALARI

 

Deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarına ilişkin istisna düzenlemesinin yapıldığı 3065 sayılı Kanunun 13’üncü maddesinin ”a“ bendinde belirtildiği üzere;

Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden müstesnadır.

  1. Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının teslimleri, bu araçların imal ve inşası ile ilgili olarak yapılan teslim ve hizmetler ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan hizmetler ve faaliyetleri deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçların imal ve inşası olanlara bu araçların imal ve inşası ile ilgili olarak yapılacak teslim ve hizmetler, …”hükümlerine yer verilmiştir.

Söz Konusu Bent Hükmüne Göre;

–  Faaliyetleri  kısmen  veya  tamamen deniz, hava ve demiryolu  taşıma araçlarının, yüzer tesis ve  araçların  kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere; bu araçların teslimi, bu  araçlarla  ilgili  olarak verilen  tadil, bakım ve  onarım  hizmetleri, bu  araçların  imal ve  inşası  ile  ilgili  yapılan  teslim ve hizmetler,

–  Mükellef  olsun veya olmasın faaliyetleri deniz  taşıma  araçları  ile yüzer  tesis ve araçların imal  ve  inşası olanlara  bu araçların imal ve inşası  ile ilgili  olarak  yapılan  teslim ve hizmetler, KDV’den  istisna olup, bu  istisna  uygulamalarında  aşağıdaki  şekilde  hareket edilmesi  uygun  görülmüştür.

İstisna uygulaması, deniz, hava ve demiryolu  ulaşım ve ticaret filomuzun gelişmesini sağlayacak  taşıma  araçlarına  ilişkin olup, kapsamına; kullanılmaya veya işletilmeye hazır deniz  taşıma araçları, yüzer tesisler ve yüzer araçlar ile hava ve demiryolu  taşıma  araçları (Gemi, Yat, Kotra, Yüzer  Platform, Uçak, Helikopter, Lokomotif, Vagon v.b.)  girmektedir.

İstisnanın uygulanabilmesi için teslim ve hizmetlerin, esas faaliyet konuları kapsamında yukarıda  belirtilen  araçları  sürekli  olarak  ticari  amaçlarla  çeşitli şekillerde işleten veya kiraya  veren  mükelleflere  yapılması  şarttır.

İstisna  kapsamına  giren  araçları  teslim edenler ile bunların tadil, bakım ve onarımını yapanlar, gerçek usulde KDV mükellefi alıcının bu araçları kiraladığını veya çeşitli şekillerde işlettiğini  vergi  dairesinden  alacağı söz  konusu  belgelerle tevsik etmeleri şartıyla, işlemlerinde vergi  uygulamaz.

Örnek 1 : (A) Turizm A.Ş denizden ve karadan  kalkış  kabiliyeti  olan  uçaklar ile turistik taşıma, gezi uçuşları, reklam ve pano çekimi faaliyeti ile iştigal etmektedir. (A)’nın, sürekli olarak iştigal ettiği bu faaliyetlerinde kullanmak üzere iktisap edeceği  uçakların (A)’ya teslimin için bağlı  olduğu  vergi  dairesine  başvurup  (Ek 6A)’daki  yazı  alarak  KDV’den  istisna olacaktır.

Örnek 2 : Yat  işletmeciliği  ile  uğraşan mükellef (A), işletmesinde kullanmak amacıyla mükellef (B)’den bir yat satın almaya karar vermiştir. (A), bağlı olduğu vergi dairesine başvurduğunda  (Ek 3A)’daki yazı  verilecektir.  Vergi  dairesince  verilen istisna yazısının (B)’ye ibrazı  üzerine (B), bu  satış  işleminde  KDV uygulamayacaktır.

 

Örnek 3 : (A), daha  sonra  işletmesinde  kullandığı  söz konusu yatı  motorunda  meydana  gelen arızadan  dolayı (C) firmasına  tamir ettirmiştir. Bu tamir işlemi  dolayısıyla, tamiratı  yapan (C) KDV uygulamayacaktır. Bu  durumda, mükellef  (A)’nın  tamir  hizmeti  alımından  önce vergi dairesine  başvurması  halinde, (A)’ya  (Ek 3B)’deki  yazı  verilecektir. Öte yandan (A)’nın söz konusu tamir işlemini bizzat kendisinin yapması halinde, bu amaçla satın alacağı her türlü malzeme  (Yedek parça dahil) KDV’ye tabi olacaktır.)

Bu araçların aksam ve parçaları için istisna uygulanmaz. Ancak  araçlarda  hareket  ettirici rol oynayan “Ana  Motor’lar”,  aracın fonksiyonel  bütünlüğünün  zorunlu  bir unsuru olmaları nedeniyle araçlardan ayrı mütalaa edilemeyeceğinden, bunların teslimi de istisna kapsamındadır.

İSTİSNA  UYGULAMASINDAN  YARARLANMAK İÇİN  YAPILACAK  İŞLEMLER

İstisna  kapsamında  araçları  teslim  almak  veya  bunların  tadil, bakım  ve onarımını yaptırmak isteyenler vergi  dairesine  başvurmak suretiyleistisna yazısının hangi deniz, hava veya demiryolu taşıma aracı için alındığının tespitini teminen istisna uygulamasından yararlanılmak  istenilen  aracın  belirleyici bilgileri verilerek, işlemin  istisna  kapsamına  girdiğine dair bir yazı (Ek 6A veya Ek 6B) alarak  teslimi ya da tadil, bakım  ve  onarım  hizmetini  yapanlara  onaylı  bir  örneğini  vereceklerdir. Satıcılar tarafından bu belge 213 sayılı Kanunun muhafaza ve ibraz hükümlerine uygun olarak saklanır ve herhangi bir inceleme sırasında ibraz edilir.

İstisna belgesine dayanarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifalarına ilişkin faturalarda KDV gösterilmez.  Ayrıca  istisna  belgesi  Tarih  ve Numarasına  atıf  yapılarak  3065 sayılı Kanunun (13/a) maddesi kapsamında istisna uygulandığına ilişkin bir açıklamaya yer verilir.

 

 S.M Mali Müşavir

 Sibel KAROĞLU