Tahsil Edilemeyen Alacakların Giderleştirilmesi (Şüpheli Ticari Alacaklar)
Yasal Dayanak: 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu, Madde 323.
İşletmelerin vadesinde tahsil edemediği her alacak, vergisel açıdan doğrudan “Zarar” olarak nitelendirilemez. Bir alacağın VUK hükümlerince “Şüpheli Alacak” statüsüne alınarak karşılık ayrılması (gider yazılması) için şu iki şarttan birinin gerçekleşmesi zorunludur:
Alacağın ticari veya zirai kazancın elde edilmesiyle ilgili olması ve dava veya icra safhasında bulunması.
Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş bulunan, dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacaklardan olması.
Not: Sadece ödemenin gecikmesi veya sözlü iletişimsizlik, karşılık ayırmak için yeterli hukuki zemin oluşturmaz.
Uygulama Örneği: ABC Denetim A.Ş., müşterisi XYZ Ltd. Şti.’ye kestiği 200.000 TL + KDV tutarındaki faturayı vadesinde tahsil edememiştir.
Hatalı Uygulama: Firma yetkililerinin sadece tahsilatı beklemesi durumunda; alacak hukuken şüpheli hale gelmediği için dönem sonunda gider yazılamaz ve üzerinden vergi ödenmeye devam edilir.
Doğru Uygulama: ABC A.Ş., 31.12.2025 tarihinden önce alacak için icra takibi başlatır veya dava açarsa; VUK 323 uyarınca “Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı” ayırarak ilgili tutarı giderleştirebilir ve vergi matrahından düşebilir.
SMMM Stajyeri Arif MELİKZADE
