VERGİ MUAFİYETİNDEN YARARLANARAK EVDE ÜRETİLEN ÜRÜNLERİN ELEKTRONİK ORTAMDA SATILMASININ GELİR VERGİSİ KANUNU VE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU YÖNÜNDEN İNCELENMESİ
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde; vergiden muaf esnafa ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. Bu maddede kimlerin esnaf muaflığından faydalanabilecekleri, hangi işlerin muafiyet kapsamında değerlendirilebileceği ve muafiyetin nasıl uygulanacağı ilgili Kanunun maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Vergiden muaf esnaf uygulaması, gelirleri genelde el emeğine dayalı olan, çok küçük çapta iş yapan ticaret ve sanat erbaplarının gelirlerini vergi dışında bırakan bir uygulamadır. Esnaf muafiyeti ile düşük gelir grubunda bulunan esnafın ekonomik ve sosyal yönden desteklenerek vergi adaletinin sağlanması amaçlanmaktadır. Evlerde üretim yapan küçük üreticilerin ürünlerinin elektronik ortamda satışını teşvik etmek amacıyla; 7162 sayılı Kanun ile 30/1/2019 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendine “işyeri açmaksızın” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya yıl içinde gerçekleştirilen satış tutarı, ilgili yıl için geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarından fazla olmamak üzere, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden” ibaresi eklenmiş olup düzenlemeye ilişkin ayrıntılı açıklamalara 306 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre, evlerinde kendi el emekleri ile imal ettikleri ürünleri bir işyeri açmaksızın internet üzerinden satan kişiler de esnaf muaflığından yararlanmaya başlamışlardır. Bu değişiklik sonrasında ise; 7256 sayılı Kanun ile 1/1/2021 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına (10) numaralı bent eklenmiştir. Ayrı bir iş yeri açmaksızın ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve alet kullanmaksızın oturdukları evlerde imal ettikleri malları internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satmaları halinde esnaf muaflığından faydalanmaları mümkün hale getirilmiştir. Bu düzenlemeye ilişkin ayrıntılı açıklamalara 314 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer verilmiştir. Evlerde üretilen ürünlerin internetten satışında esnaf muaflığından; Gelir Vergisi Kanununun vergiden muaf esnafı düzenleyen 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) ve (10) numaralı bentleri kapsamında faydalanılmaktadır.
ESNAF MUAFLIĞINDAN YARARLANMA ŞARTLARI NELERDİR?
Oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamûlleri, kırpıntı deriden üretilen mamûller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünler kapsamında olması,
• Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü vb. ve aletler hariç olmak üzere, sanayi tipi ve ya seri üretim yapabilen makine ve aletler kullanılmaması,
* Dışarıdan işçi çalıştırılmaması,
* Ürünlerin işyeri açmaksızın satılması,
* Ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılmaması, • Ürünlerin ticari, zirai ve ya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri kermes, festival ve panayırlarda satılmaması,
* Ticari, zirai ve ya mesleki kazancı dolayısı ile gerçek usulde gelir vergisine tabi olunmaması,
• Faaliyetin, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapılmaması, gerekmektedir. Ürünlerin; ticarî, ziraî veya meslekî faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri hariç olmak üzere, düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel değildir.
EVLERDE ÜRETİLEN ÜRÜNLERİN İNTERNET VE BENZERİ ORTAMLARDA SATIŞI MÜMKÜN MÜ?
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamında esnaf muaflığından faydalananların, evlerde imal ettikleri ürünleri, internet ve benzeri elektronik ortamlarda da satmaları halinde esnaf muaflığından faydalanmaları mümkündür. Bu muaflıktan faydalanılabilmesi için, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden yıl içinde gerçekleştirilen satış tutarının ilgili yıl içinde geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarını (2025 yılı için 26.005.5*12= 312.066) Tl. aşmaması gerekmektedir. Ürünlerin İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satılması durumunda, satış tutarının ilgili yıl içinde geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmaması şartı, her bir ürün cinsi için ayrı ayrı değil, tüm ürünlerin toplam satış tutarı için geçerlidir. Satışların bir kısmının internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden, bir kısmının muafiyet kapsamında diğer şekillerde yapılması halinde, satış tutarının ilgili yıl içinde geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmaması şartı,
Saygılarımla,
Emekli Maliyeci Mustafa GÜNŞEN
