TRT GELİRLERİNİN KAMU GELİRLERİNİN SINIFLANDIRILMASINDAKİ YERİ

TRT GELİRLERİNİN, KAMU GELİRLERİNİN SINIFLANDIRILMASINDAKİ YERİ

Değerli MBT Üyeleri;

Devletin ve diğer kamu kuruluşlarının görevlerini yerine getirebilmeleri için gelire ihtiyaçları vardır. Bu ihtiyaç çeşitli kaynaklardan sağlanan kamu gelirleriyle karşılanmaktadır. Kamu ihtiyaçlarını karşılayacak olan kamu hizmetlerinin görülmesi için kamu harcamalarının yapılması gerekmektedir.

Devlet veya diğer kamu kuruluşları görevlerinin yerine getirebilmesi için yaptığı harcamaları çeşitli gelir kaynaklarından elde ettiği kamu gelirleriyle karşılamaktadır. Devletin bütün ihtiyaçlarını tek kaynak veya tek vergi ile karşılamak mümkün değildir. Aynı zamanda toplumu oluşturan kişilerin ödeme güçleri çeşitli kaynaklara dayanmaktadır. Mali mükellefiyetler toplumu meydana getiren kişiler arasında bu kaynaklara göre dağıtılacağından çok çeşitli kamu gelirleri ortaya çıkmaktadır. Bundan dolayı günümüzde kamu gelirleri çeşitli kaynaklardan sağlanmaktadır.

Başlıca kamu gelirlerini de şu şekilde sıralamak mümkündür:

  • Vergiler
  • Harçlar
  • Resimler
  • Şerefiyeler
  • Parafiskal gelirler
  • Para cezaları ve vergi cezaları
  • Mülk ve teşebbüs gelirleri
  • Kamu borçlanmaları
  • Para politikası ve para basmaktan doğan gelirler

10) Sair gelirler (bağışlar, yardımlar, harp tazminatları ve ganimetler vs.)

Bu gelirlerden ilgisi nedeniyle sadece vergi ve vergi benzeri gelir olarak tanımlanan parafiskal gelirlere ilişkin hükümler aşağıda açıklanmaktadır.

1- VERGİ

Devlet veya diğer kamu kuruluşlarının, kamu hizmetlerini görebilmeleri için toplumu oluşturan kişilerden zora dayanarak ve karşılıksız olarak aldığı iktisadi değerlere vergi denilmektedir.

Günümüzde, devlet gelir ihtiyacının çok büyük bir kısmını vergilerle karşılamaktadır.

Klasik devlet anlayışında meydana gelen gelişmeler sonucunda devletin sosyo-ekonomik nitelikte önemli görevler yüklenmesi, vergilerin kamu gelirleri içindeki rolünü ve ehemmiyetini artırmış bulunmaktadır.

Toplumu oluşturan kişiler bakımından vergi, karşılıksız bir ödemedir. Vergi gelirleri, kamu hizmetlerine, fertlerin elde ettiği yararlara bakılmaksızın harcanmaktadır.

Yani, hiç kimse devlete verdiği vergi kadar kendisine kamu hizmeti sunulmasını isteyemez; hiç kimse, devletin gördüğü kamu hizmeti kadar, vergi vermek isteğinde bulunamaz.

Ancak, bunu vergiyi ödeyen fert ve kurumların, vergiyi tahsil eden devlet veya vergilendirme yetkisine sahip olan diğer kamu kuruluşlarından hiç bir fayda sağlamadığı anlamında yorumlamamak gerekir.

Verginin tanımından da görüleceği üzere, vergi devletin üstlenmiş olduğu, eğitim, güvenlik, yol, baraj, köprü vb . alt yapı hizmetlerini karşılamak amacıyla alınmaktadır.

 

2- PARAFİSKAL GELİRLER:

Parafiskal (vergi veya harç benzeri) gelirler, devletin hakimiyet hakkına dayanılarak elde edilen bir kamu geliri türüdür.

Kamu hizmeti gören bazı kamu veya yarı kamu kuruluşu niteliğinde olan iktisadi sosyal ve mesleki kuruluşların kendi üyelerinden veya hizmetten yararlananlardan çeşitli adlarla aldığı paralara parafiskal gelirler denilmektedir.

Şu halde parafiskal gelirler bazı kamu hizmetlerini gören kuruluşlar tarafından bu hizmetlerin finansmanını sağlamak için alınmaktadır.

Ticaret ve Sanayi Odaları, Ziraat Odaları, Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar, Bağ-kur, Barolar, Tabip Odaları vs. gibi kuruluşların devletten aldıkları yetkiye dayanarak yapmış oldukları kamu hizmetlerinin karşılığında üyelerinden veya hizmetten yararlananlardan almış oldukları paralar, parafiskal gelirleri oluşturmaktadır.

Bu kurumlarca elde edilen parafiskal gelirler onların bütçelerinde yer almaktadır. Bu kuruluşların sundukları kamusal hizmetlerle topladıkları parafiskal gelirler arasında maliyet-fiyat ilişkisi bulunmadığı gibi, yükümlülerin sunulan hizmetten yararlanmak istemedikleri takdirde yükümlülükten kurtulma olanağı da yoktur.

Görüldüğü gibi parafiskal gelirler vergiye çok benzemekte ve ona yaklaşmaktadır. Çünkü parafiskal gelirlerde vergiler gibi birer zorunlu ödemedir.

5018 Sayılı Kamu Mali Kontrol Kanunu uygulamasında TRT Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları arasında sayılmıştır.

Dolayısıyla 3093 Sayılı TRT Gelirleri Kanununda sayılan Enerji Payı Geliri ile Bandrol Ücreti Geliri Parafiskal Gelir Olarak nitelendirilmektedir.

3- VERGİLENDİRME AŞAMALARI VE TEMEL KAVRAMLAR:

Sonuç olarak vergilendirme hukukunda mevcut bulunan;

a-Mükellef

b-Vergiyi Doğuran olay

c-Tarh

d-Tebliğ

e-Tahakkuk

f-Tahsil

g-İtiraz

ğ- Vade

h-Ödeme Süresi

ı-Ödeme emri

i-Haciz Varakası

j-Cebri Tahsil Usulleri

k-Zaman Aşımı

l-Tebliğ Usulleri

m-Tebliğ Yapılacak kimseler

Gibi temel kavramlar, vergi benzeri gelir olarak tanımlanan parafiskal gelirler içinde söz konusudur.

Her ne kadar 3093 sayılı kanunda bu kavramlara ve usule ilişkin hükümlere yer verilmemiş olsa da atıfta bulunulan veya ilgili bulunan diğer kanunlarda bu kavramların tanımları ve aşamaları mevcut bulunmaktadır.

Bu nedenle bu kavramların bilinmesi enerji payı ve bandrol gelirlerinin yasal takibi açısından zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bir başka yazımızda vergilendirme aşamaları olan;

-TARH

-TELİĞ

-TAHAKKUK

-TAHSİL

Aşamalarının TRT bandrol ve TRT enerji payı gelirlerindeki karşılıklarını yazmaya çalışacağız.

Saygılarımla;

E. Vergi Müfettişi

Abdullah ÇAVUŞ

 

https://tr-tr.facebook.com/muhasebebilenlertoplulugu

 

Paylaş
Önceki İçerik7033 SAYILI KANUN İLE TRT GELİRLERİ KANUNUNDA YAPILAN KÖKLÜ DEĞİŞİKLİKLER
Sonraki İçerikSUBAT SON GUN HATİRLATMALARİ 3
ÖZ GEÇMİŞ- ÖZ GELECEK ABDULLAH ÇAVUŞ abdullahcavus4040@gmail.com 0536 783 11 11 ÖZ GEÇMİŞ- ÖZ GELECEK ÖZGEÇMİŞİME DAİR BİLGİLERİM: I–EĞİTİMİM: 1-1966 Kaman-Kırşehir Doğumluyum. Uludağ Üniversitesi İİBF Kamuyönetimi Bölümünden 1987 yılında mezun oldum. 2- 1999-2000 yıllarında Milli Güvenlik Akademisi’nden başarıyla mezun oldum. 3- Daha sonra Yıldırım Beyazıt Üniversitesinde Uluslararası Finansal Raporlama ve Denetim isimli yüksek lisan eğitimimi 2013-2014 yıllarında 4 üzerinden 3.93 not ortalamasıyla 1.cilikle tamamladım. II- MEMURİYET HAYATIM: 1- Memuriyet hayatıma 4 Ocak 1990 yılında “Vergi Müfettişi” olarak başladım. 2– Daha sonra 1996 yılında kurulan MASAK’ın denetim elemanları arasından açtığı sınavı kazanarak “Mali Suçları Araştırma Uzmanı” olarak göreve başladım. Bu görevim 28 Şubatçılar tarafından görevden alınana kadar sürdü. 3-1999 yılında Devlet Bakanı Ramazan Mirzaoğlu’nun Danışmanlığı görevine başladım. 4- 2000 -2002 yılları arasında da Denizcilikten Müsteşarlığı Müşaviri olarak Bakan Danışmanlığına devam ettim. 5- 2008 yılında TRT’nin yeniden yapılanma sürecinde bu yapılandırmada görev almak üzere naklen TRT’ye atandım. Burada Hasılat Dairesi Başkanlığı ile Muhasebe Dairesi Başkanlıkların birleştirilmesi sürecinde sırasıyla Uzman, Araştırmacı, Hasılat Müdürü, Başkan Yardımcısı görevlerinde bulundum. 6-Kurulmasını Sağladığım Teftiş ve Denetim Birimleri: Danışmanlık yaptığım Devlet Bakanlığına bağlı kuruluşlarda daha önce mevcut olmayan teftiş ve denetim birimleri oluşturulması faaliyetini bizzat gerçekleştirdim. Bu çerçevede; a-Denizcilik Müsteşarlığı Teftiş Kurulunun kurulması b-TSE’de Teftiş Kurulunun Kurulması c3- TRT ‘de ise Mali Denetçilik Biriminin kurulması faaliyetlerini bizzat yürüttüm. TRT’ye Mali Denetçilik birimine Maliye Bakanlığı Vergi Denetmenleri 8Vergi Müfettişleri) arasından 19 kişinin naklen geçmesi ve eğitimlerini bizzat yürüttüm. Çalışmalarım sonucu TRT gelirlerinde çok önemli miktarda artışlar oluştu. III-ÖDÜLLERİM: 1-TRT’ deki başarılı çalışmalarım sonucu; – İki ayrı defa TAKDİRNAME – İki ayrı defa MAAŞ ÖDÜLÜ ile taltif edildim. 2-Öte yandan Devlet Bakanlığındaki çalışmalarımdan dolayı da Sayın Bakanımız tarafından TAKDİRNAME ile ödüllendirildim. 3-Memuriyet Sicil Ortalamasının 90 ve üzeri olmasından dolayı 1 KADEME İLERLEMESİ ile ödüllendirildim. IV- KARİYERİME İLİŞKİN SINAV VE EĞİTİMLERLE ALINAN SERTİFİKA VE BELGELERİM 1- SMMM RUHSATI: Vergi Müfettişliği görevimle eş zamanlı olarak 3568 sayılı kanun hükümleri gereği özel yarışma sınavı ve 3 yıl yardımcılık süreci sonucu yeterlilik sınavı ile elde edilebilen “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik” Ruhsatını (SMMM) aldım. 2- BAĞIMSIZ DENETÇİ: 660 sayılı kanun gereği kurulan Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun yetki verdiği üniversitelerden aldığım eğitimler sonucu girdiğim sınavda başarılı olarak “BAĞIMSIZ DENETÇİ” belgesini aldım. 3- UZLAŞTIRMACI: Adalet Bakanlığı Alternatif çözümler Dairesi Başkanlığının yetki verdiği üniversitelerden aldığım eğitimler sonucu Bakanlık tarafından açılan sınavda da başarılı olarak Ceza Kanunlarında Takibi Şikayete Bağlı Suç Türleri ile ilgili davalarda görev yapmak üzere “UZLAŞTIRMACILIK” BELGESİ aldım. 4-BİLİRKİŞİ BELGESİ: Adalet Bakanlığı Bilirkişilik dairesi Başkanlığının yetki verdiği üniversitelerden aldığım eğitimler sonucu “BİLİRKİŞİ BELGESİNİ” aldım. V- WEB SİTELERİM: Yüksek lisans Bitirme Tezim “ŞİRKET YOLSUZLUKLARI DENETİMİ VE ADLİ MUHASEBE” isimli olup denetim ile başladığım memuriyet hayatımı DENETİM ALANINDAKİ bu yüksek lisans tezi ile taçlandırdım. Eğitim ve memuriyet Deneyimlerinden elde ettiğim bilgiyi kamuoyu ve araştırmacılarla paylaşmak amacıyla; 1-www.denetimakademisi.com ismiyle oluşturduğum sitede DENETİMİN MİLİ KÜTÜPHANESİ olma iddiası ve sloganıyla 2500 civarında akademik tez ve makaleyi toplayarak ilgililerin faydasına sundum. 2- www.denetimtv.com isimli web sitesini kurdum. 3- Memuriyet hayatım boyunca yaptığım görevlerden elde ettiğim bilgi ve birikimleri kendi adıma açtığım www.abdullahcavus.com.tr isimli BİLGİ VE DENEYİM PAYLAŞIM PORTALI üzerinden ilgililerin istifadesine sundum. Şahsi web sitemde; a- Bağımsız denetim b- İç Denetim c– Şirket Yolsuzlukları ve Denetimi d– Hile ve Suistimal Denetimi e- Yolsuzlukla Mücadele f- Kara Para Mevzuatı g- Vergi-Muhasebe h- Su-Çevre I- Etik i- TRT Gelirleri Kanunu j- Bilge Türkler k- Kayıtdışı Ekonomi Konularında sayısı 100 leri geçen kişisel makalelerimin yanı sıra bu konudaki arşivimde bulunan araştırma raporlarını ve akademik tezleri yayınlamaktayım. VI-SİVİL TOPLUMDAKİ GÖREVLERİM: Mesleki çalışmalarım ve deneyimlerimden hareketle sivil topluma katkı vermek amacıyla; 1-Bağımsız Denetçiler Derneğinin (BADED) Kuruluşunda görev yaptım ve an itibariyle Genel Başkanlığını yürütmekteyim. www.baded.org.tr 2-Toplumsal Uzlaşma ve Uzlaştırmacılar Derneğinin (UZLAŞI-DER) ise Kurucu Genel Başkanıyım. www.uzlasider.org II-ÖZ GELECEĞİM (GELECEKTEN BEKLENTİLERİM): Bu kısa ÖZGEMİŞ’ten sonra ÖZGELECEK planlamam konusunda ise; Mesleki Tecrübe ve birikimlerimden hareketle aşağıdaki kitapları yazmayı planladım. Soru içerikleri tespit edilmiş olup; TRT Gelirleri Kanunu ve Bağımsız Denetim alanındaki çalışmam 2019 yılında kitap haline gelecektir. 100 soruda TRT Gelirleri Kanunu 100 soruda Bağımsız Denetim 100 soruda Şirket Yolsuzlukları ve Denetimi 100 soruda Adli Muhasebe 100 soruda Kara Para Yukarıda zikredilen alanlardaki çalışmalarım ve birikimlerinden birçoğuna kişisel web sitemde yer vermekteyim. www.abdullahcavus.com.tr Çalışmalarımı daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla DENETİM TV isimli bir web televizyonu kurmayı planlamış durumdayım. www.denetimTV.com isimli web adresi an itibariyle yayında olup, alanında uzman bir televizyon olması için finans ve planlama çalışmalarımız devan etmektedir. Bağımsız Denetçiler Derneği ile Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) arasında Akademik Eğitim işbirliği protokolümüz bulunmaktadır. Bu çerçevesinde açtığımız DENETİM ve RİSK YÖNETİMİ isimli Yüksek Lisans ve Doktora Programlarına devam ederek çalışmalarıma akademik düzeyde yön vermek istemekteyim. Öz geleceğim ile ilgili son olarak beklenti ve planlamam ise Kamu Yönetimi alanında tecrübe ve birikimlerimi devletimin hizmetine kullanabilmek amacıyla karar alıp uygulamaya yön verebileceğim üst düzey bir görev beklentisidir.