MÜSTAHSİL MAKBUZU TANIMI VE DÜZENLENMESİ ,YAPILACAK GELİR VERGİSİ TEVKİFAT KESİNTİSİ(STOPAJ)VE BAĞ-KUR PRİM KESİNTİLERİ

MÜSTAHSİL  MAKBUZU  TANIMI VE DÜZENLENMESİ , YAPILACAK   GELİR   VERGİSİ  TEVKİFAT  KESİNTİSİ (STOPAJ ) VE  BAĞ-KUR  PRİM  KESİNTİLERİ

Müstahsil makbuzu; Vergi Usul Kanunu’nun 235 inci maddesinde aşağıdaki şekilde hükme bağlanmıştır.  Tarımsal  ve  Hayvansal  Ürünlerin  Satın  Alınmasında  Fatura  Yerine  Geçen  Ticari  Bir  Vesika  Olarak  Kullanılır.

“Birinci  ve  ikinci  sınıf  tüccarlar  ile  kazancı  basit  usulde  tespit  edilenler  ve defter  tutmak  mecburiyetinde  olan  çiftçiler, gerçek  usulde vergiye tabi olmayan  çiftçilerden  satın  aldıkları  malların  bedelini  ödedikleri  sırada  iki nüsha  müstahsil  makbuz  tanzim  etmeye  ve  bunlardan  birini  imzalayarak  satıcı  çiftçiye  vermeye  ve  diğerlerini  ona  imzalatarak  almaya  mecburdurlar.

 Müstahsil makbuzu, çiftçiye malın teslimi sırasında düzenlenerek  verilir.

Müstahsil  makbuzları,  fatura  ve fatura  yerine  geçen  vesikalar  gibi  noterden tasdik  ettirilerek  veya  anlaşmalı  matbaalarca  bastırılarak  kullanılmaktadır.

MÜSTAHSİL  MAKBUZU  İLE  SATIN  ALINAN  ÜRÜNLER

Gelir  Vergisi   Kanunu’nun 94. maddesinin 11. bendine  göre,  Çiftçilerden satın  alınan  zirai  mahsuller  ve  hizmetler  için  yapılan  ödemelerden;

Hayvanlar  Ve  Bunların  Mahsulleri  İle  Kara  Ve  Su  Avcılığı  Mahsulleri İçin,

-Ticaret Borsalarında Tescil Ettirilerek Satın Alınanlar İçin  %1

Ticaret Borsalarına Kayıtlı Olmayanlar  İçin  %2

 Zirai Mahsuller İçin,

-Ticaret Borsalarında Tescil Ettirilerek Satın Alınanlar İçin  %2

Ticaret Borsalarına Kayıtlı Olmayanlar  İçin  %4

Oranlarında  Vergi  Sorumlulularınca  Tevkifat (Stopaj) Kesintisi Yapılacaktır.

Ticaret Borsalarına Kote Edilen ve Tevkifata Tabi Olan Maddeler:

1-  Hububat

2-  Bakliyat

3-  Yağlı Tohumlar

4-  Hayvani Yağlar (Süt Yağları Ve Diğer Hayvani Yağlar)

5-  Çeşitli Gıda Maddeleri (Bitkisel Ve Hayvansal Gıda Maddeleri)

6-  Kuru Ve Yaş Meyveler

7-  Meyve Çekirdekleri

8-  Orman Mahsülleri

9-  Tekstil Hammaddeleri

10- Canlı Hayvanlar: Kasaplık Büyükbaş, Kasaplık  Küçükbaş ve Kümes  Hayvanları, Damızlık  Civciv ve Diğer  Canlı Hayvanlar.

11- Ham Deriler:  Büyükbaş-Küçükbaş  Hayvan Derileri  (Ham Ve Salamura), Diğer Hayvan  Derileri (Ham Ve Salamura), Av  Derileri (Ham Ve Salamura).

12- Çeşitli Maddeler

Yukarıda yazılı malların çiftçiden alınması halinde müstahsil makbuzu düzenlenerek Ticaret Borsasına kayıt ve tescil ettirilir. Ayrıca  alış  bedelleri üzerinden  vergi  tevkifatı  yapılır. Detayları Gelir Vergisi Kanunu’nun 185 no’lu Genel Tebliğ’inde açıklanmıştır.

***Ancak, yukarıda yazılı maddelerin bazıları tevkifata tabi değildir.

Tevkifata Tabi Olmayan Maddeler :

Hububat Mamülleri: Arpa Kırması, Buğday Kepeği, Buğday Unu, Bulgur, İrmik, Makarna, Nişasta, Razmol, Çeltik Kepeği, Bonkolite.

Yağlı Tohumlar: Pamuk Çekirdeği-Çiğit

Küspe ve Prina: Küspe Ve Pirina.

Nebati Yağlar: Araşit-Yer Fıstığı Yağı, Ayçiçeği Yağı, Bezir Yağı, Fındık Yağı, Defne Yaprağı Yağı, Haşhaş Yağı, Kakao Yağı, Keten Meziri, Keten Yağı, Kolza-Rapitsa Yağı, Mısırözü Yağı, Nebati Margarinler, Palm Yağı, Pamuk Yağı, Pirina Yağı, Soya Yağı, Susam Yağı, Tütün Yağı, Zeytin Yağı.

Hayvani Yağlar: Kaşar Yağı, Krema Ve Sade Yağ, Tereyağ.

Çeşitli Gıda Maddeleri: Glikoz, Konserve, Pekmez-Ağda, Tahin, Turşu Kavurma, Pastırma, Peynir (Beyaz, Tulum, Kaşar, Lor Ve Çökelek), Kaşkaval Peyniri, Salam, Sucuk, Süt Tozu.

Kuru ve Yaş Meyveler: Leblebi.

Orman Mahsulleri: Kereste-Tomruk.

Tekstil Hammaddeleri: Bükümlü İpek, İpek, Lif Dönüntüsü, Linter, Pamuk İpliği, Üstübü, Viskon Elyafı, Viskon İpliği

Çeşitli Maddeler: Dekstrin, Kazein, Sabun.

5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları,Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Deniz Ticaret Odaları Kanunun 50 inci maddesinin ikinci fikrasında, “Borsa kotasyonuna dahil olmamakla beraber yeterli arz ve talebi bulunan, misli nitelikteki tarımsal ürünler, alıcı veya satıcının talebine bağlı olarak borsaya tescil ettirilebilir.” Denilmiştir.

Borsa kotasyonuna tabi olmayan zirai ürünler (İşlenmiş olanlar dahil) istenilmesi halinde alım-satım işlemleri borsadan tescil edilmesi mümkündür.

ZİRAİ FAALİYET KAPSAMINDA ÖDENEN HİZMET BEDELLERİNİN BELGELENDİRİLMESİ

Gelir  Vergisi  Kanununun 94 Üncü  Maddesinin 11 Numaralı  Bendine 4108 Sayılı Kanunla  Eklenen (C) Alt Bendi İle Zirai Faaliyet Kapsamında  İfa  Edilen Hizmetler İçin  Müstahsil  Makbuzu Yerine Gider Pusulası  Düzenlenecektir.

Çiftçilerin  Zirai  İşletmeleri  İle  Tarımsal Alet Ve Makinelerini Kiraya Vermeleri Veya Bunları El Emekleri  İle  Birleştirmek  Suretiyle  Yaptıkları  Hizmetler, Zirai Faaliyet  Kapsamında  İfa  Edilen  Hizmet  Olarak  Kabul  Edilmektedir.

Zirai Faaliyet Kapsamında İfa Edilen Hizmetler İçin Müstahsil Makbuzu Değil, Gider Makbuzu  Düzenlemesi  Gerekmektedir.

MÜSTAHSİL MAKBUZUNDA  BAĞ-KUR PRİMLERİNDE KESİNTİ  YAPILMASI  VE  İSTİSNALARI

2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına  Çalışanlar Sosyal  Sigortalar Kanununa tabi  çiftçilerden  ve  diğer  tarımsal  faaliyet sahiplerinden satın  aldıkları  ürün  bedellerinden, bunların  Bağ-Kur prim borçlarına mahsuben %2 oranında  tevkifat  yaparak  düzenledikleri  belgelerde  göstermek  ve tevkif  ettikleri  tutarları  Bağ-Kur hesaplarına intikal ettirmek zorundadırlar.

**2926 sayılı Kanun Kapsamına Giren ve Prim borcu Bulunmayan veya   Prim Borçları Taksitlendirilen Çiftçilerin Durumu:

Tarımda  Kendi  Adına  ve Hesabına  Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamına  giren  çitçilerden, prim borcu bulunmayanlar ile prim borcu bulunmasına rağmen bu borçlarını ödeyen veya taksitler halinde ödeme taahhüdünde  bulunanlara, talepleri  halinde, Bağ-Kur  il  müdürlüklerince  bir  yıl süre  ile  geçerli  olacak  “Tevkifat Muafiyet Belgesi” verilecektir , Söz konusu çitçilerin bu belgelerin birer örneklerini kimlik belgeleri ile birlikte alıcılara göstermeleri  halinde, kendilerinden  herhangi  bir tevkifat  yapılmayacaktır.

*Sigortalı  Sayılmayan Kanun Kapsamına Girmeyenlerin Durumu:

T.C Emekli  Sandığı’na, Sosyal  Güvenik Kurumu’na (506 Sayılı Kanunun Geçici  20 nci Maddesine İstinaden Kurulan Diğer Emekli Sandıkları Dahil) ve 1479 Sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu Hükümleri Uyarınca  Bağ-Kur’a  Prim veya Emeklilik  Keseneği Ödemekte  Olanlar, Yukarıda  Belirtilen  Kuruluşlardan  Malüllük  Veya  Yaşlılık Aylığı İle Daimi  Tam İş  Göremezlik  Geliri Almakta  Olanlar veya  Aylık veya Gelir Bağlanması İçin  Talepte  Bulunanlar Sigortalı Sayılmamaktadırlar. Diğer Bir İfadeyle, Tarımda Kendi Adına Ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar  Kanununa  Göre  Sigortalı  Sayılmazlar.

Sigortalı  sayılmayan  çiftçilerden  ürün  satın  alınmaları  halinde  %2 Bağ-Kur primi  tevkifatı  yapılmayacaktır.  Ancak, Bağ-Kur  primi  tevkifatının  yapılmaması için çiftçilerin  kimlik belgeleri ile birlikte  bunların tabi  oldukları  sosyal güvenlik kuruluşundan  aldıkları  belgeleri  ibraz  etmeleri  gerekmektedir.

 

S.M. Mali Müşavir                                                          

  Sibel KAROĞLU