Koronavirüs Salgını Kapsamında Alınan Tedbirler Ve Firmalara Yansıması

koronavirus salgini kapsaminda alinan tedbirler ve firmalara yansimasi

 

Konu: Koronavirüs Salgını Kapsamında Alınan Tedbirler Ve Firmalara Yansıması

Çin’de başlayan ve bütün dünyayı esir alan Korona Virüsü, ülkemizde de en önemli konu haline gelmiş durumda; vaka sayıları ve can kayıpları her geçen gün artarken tedbirler de ardı ardına geliyor. (Bu yazıyı yazmaya başladığım 29 Mart itibariyle ülkemizdeki vaka sayısı 9 Bin 982, can kaybımız ise 131 oldu ne yazık ki!)

COVID-19 artık hayatımızın bir gerçeği ve Dünyayı etkilediği gibi ülkemizi de etkiliyor. Ülkemizin ayakta kalabilmesi için ekonomik tedbirlerin acilen hayata geçirilmesi ve firmaların bu tedbirler kapsamında önemli adımlar atması gerekiyor.

Gün geçmiyor ki yeni bir tedbir açıklanmasın! Peki, bu tedbir paketleri neler? Firmalarımız bu tedbir paketleri kapsamında neler yapabilir? Nasıl yararlanılabilir? Gelin beraber bu sorulara cevap arayalım…

  1. A) Firmanız Mücbir Sebep Kapsamına Giriyor Mu?

Mükellefler vergi numaraları ve şifresiyle interaktif vergi dairesine girerek; “bilgilerim” sekmesinden, erteleme uygulamasından yararlanıp yararlanamayacaklarını sorgulayabilmektedirler.

Sistemden erteleme uygulamasından yararlanamayacaklarını öğrenen mükellefler bunun aksini düşünüyorlarsa, buna itiraz edebilmekte ve itiraza ilişkin dilekçelerini yine interaktif vergi dairesi üzerinden verebilmektedirler. İtiraz dilekçeleri, bu amaçla kurulacak komisyonlarda değerlendirilerek, karara bağlanacaktır. Eğer firmanız mücbir sebep kapsamına giriyorsa;

-Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında verilmesi gereken Muhtasar ve KDV beyannamelerinin ödeme süreleri altışar ay uzatılarak ödemelerin Ekim, Kasım ve Aralık aylarının son haftası içerisinde yapılabilmesi sağlanmıştır.

-SGK primlerinin Nisan, Mayıs ve Haziran ödemeleri de aynı şekilde altışar ay ertelenmiştir.

  1. B) Mücbir Sebep Halinden Faydalanacak Mükelleflerin Vergi Ve SGK Ödeme Tarihleri
BEYAN ADIŞUBAT DÖNEMİ ÖDEME TARİHİMART DÖNEMİ ÖDEME TARİHİNİSAN DÖNEMİ ÖDEME TARİHİMAYIS DÖNEMİ ÖDEME TARİHİ
KDV 1 BEYANNAMESİ24.04.202027.10.202027.11.202028.12.2020
KDV 2 BEYANNAMESİ24.04.202027.10.202027.11.202028.12.2020
MUHTASAR BEYANNAMESİUZATMA YOK

26.03.2020

27.10.202027.11.202028.12.2020
SGK PRİM BİLDİRİMLERİUZATMA YOK

31.03.2020

31.10.202030.11.202031.12.2020

 

 

  1. C) Genel Ekonomik Tedbir Maddeleri

1)Şubat dönemi KDV Beyannamelerinin ödeme süreleri 26 Mart iken, 24 Nisan gün sonuna kadar uzatılmıştır. Bu ise KDV ödeyen firmalar için 1 aylık faizsiz finansman manasına gelmektedir.

2)Konaklama vergisinin 01.04.2020 olan yürürlük tarihi, 01.01.2021 şeklinde değiştirilmiştir. (Konaklama Vergisi, 31 Aralık 2020 tarihine kadar %1, 2021 yılından itibaren ise %2 oranında hesaplanacaktı)

3)Otel kiralamalarına ilişkin irtifak hakkı bedelleri ve hasılat payı ödemeleri Nisan, Mayıs ve Haziran ayları için 6 ay süreyle ertelenecektir.

4)Nakit akışı bozulan firmaların 30 Nisan’a kadar olan anapara, faiz ve taksit ödemeleri 30 Haziran’a kadar ertelenebilecektir. Bu kampanyaya katılan 12 banka ise; Ziraat Bankası, Vakıfbank, Halkbank, Ziraat Katılım, Vakıf Katılım, Emlak Katılım İş Bankası, Denizbank, QNB Finansbank, Akbank, Yapı Kredi ve Garanti Bankası’dır. Burada önemli olan husus ise; ertelemeden kaynaklı ekstra faiz yükü ile karşı karşıya kalınacağı gerçeğidir.

5)Kısa Çalışma Ödeneğini devreye alınacak, bundan faydalanmak için gereken süreçler kolaylaştırılacak ve hızlandırılacaktır. Böylece faaliyetine ara veren işyerlerindeki işçilere geçici bir gelir desteği verilecek, işverenlerin de maliyeti azaltmış olacaktır. Kısa çalışma ödeneği en önemli gündem maddelerinden birisi olduğundan konu hakkında ayrıntılı bilgi verilme ihtiyacı doğmuştur.

Kısa çalışma ödeneği, işverenin haftalık çalışma sürelerini en az üçte bir oranında azaltması, faaliyetini tamamen ya da en az dört hafta süreyle durdurması hallerinde devreye alınmaktadır. Üçte bir oranında azaltması demek ise, 6 iş günü çalışmanın yapıldığı işyerinde 4 gün çalışma yapılmaması anlamına gelmektedir. Bu kapsamda da işçilere kısa çalışma ödeneği ödenmekte ve sağlık sigortası primleri karşılanmaktadır. Bunların hepsi İşsizlik Sigortası Fonu’ndan ödenmektedir.

İşverenlerin bu ödenekten yararlanması için öncelikle mevcut istihdamı koruması ve işçi çıkarmaması gerekmektedir. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmek için çalışanın 4 ay çalışıyor ve en az 600 gün de prim ödemiş olması gerekiyordu. Meclis’te kabul edilen yasa ile 600 gün şartı 450 güne, 120 gün şartı da 60 güne indirilmiştir. Buna göre 2 ay çalışan ve 450 gün prim ödeyen çalışana kısa çalışma ödeneği ödenebilecektir. Bu düzenleme 30 Haziren 2020 tarihine kadar geçerli olacaktır.

Kısa çalışma ödeneği ile çalışanlara, en son eline geçen aylık prime esas kazancının günlük brüt tutarının yüzde 60’ı ödenebilmekte ve en yüksek ödenecek tutar aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 150’sini (4.414.5 lira) geçememektedir. Buna göre de çalışana damga vergisi düşüldükten sonra en düşük 1.752,40 lira ile en yüksek 4.380.99 lira arasında kısa çalışma ödeneği ödenecektir. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan işveren isterse devletin ödediğinin üzerini tamamlayabilecektir. Yani, kısa çalışma ödeneği ile çalışanın maaşının yüzde 60’ını devlet karşılarken, kalan yüzde 40’ını da işveren çalışana ödeyebilmektedir.

6)Hazine ve Maliye Bakanının açıkladığı “İşe Devam Kredi Desteği” uygun kredi seçenekleri sunmaktadır. Ziraat Bankası, Halkbank ve Vakıfbank ticari ölçekteki firmaların işletme sermayesi ihtiyaçları için İşe Devam Kredi Desteğini hayata geçireceklerini duyurdular. Ayrıca kredi desteğinin, 6 ay anapara ve faiz ödemesiz, toplam 36 ay vadeli ve yıllık yüzde 7,5 faiz oranlı olacağını açıkladılar.

Söz konusu destek için herhangi bir sektör ayrımı gözetilmeksizin salgından ekonomik olarak olumsuz etkilenen tüm firmalar başvuruda bulunabilecektir. Kredi desteğini kullanacak firmaların 2020 yılı Şubat ayı sonu itibariyle kayıtlı çalışan sayılarında azaltma yapmamaları ön koşulu bulunmaktadır. Teminat eksiği bulunan firmaların, krediye erişimi için Hazine Destekli KGF Kefaleti de sağlanabilecektir.

YILLIK CİRO (TL)           AZAMİ KREDİ TUTARI (TL)

0-25 Milyon                   10.000.000

25-125 Milyon              25.000.000

125 Milyon Üzeri         100.000.000

7)“Çek Ödeme Destek Kredisi” ile müşterilerin ticari itibarlarının korunmasına katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Kredi desteği 3 ay anapara ve faiz ödemesiz, toplam 12 ay vadeli ve yıllık % 9,5 faizli olacaktır.

Hazine destekli, Kredi Garanti Fonu (KGF) kefaleti ile müşterilerin, bugüne kadar gerçek ticari işlemlerine dayalı olarak keşide ettikleri ve edecekleri çeklerinin ödenmesi amacıyla, her bir banka tarafından ayrı ayrı belirlenmek üzere tahsis edilen limitler dâhilinde kredi kullandırılmaya devam edilecektir.

8)İhracattaki geçici yavaşlama sürecinde kapasite kullanım oranlarının korunması amacıyla ihracatçıya stok finansmanı desteği verilecektir.

9)Bu dönemde işlerinin olumsuz etkilendiğini beyan ederek talepte bulunan esnaf ve sanatkârların Halkbank’a olan kredi borçları, Nisan, Mayıs ve Haziran anapara ve faiz ödemeleri 3 ay süreyle ve faizsiz olarak ertelenecektir.

10)Kredi Garanti Fonu limiti 25 milyar liradan 50 milyar liraya çıkartılacak, kredilerde önceliği gelişmelerden olumsuz etkilendiği için likidite ihtiyacı oluşan ve teminat açığı bulunan firmalar ile KOBİ’lere verilecektir.

11)Virüsün yayılmasına karşı alınan tedbirlerin etkisiyle Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında temerrüde düşen firmaların kredi siciline “mücbir sebep” notu düşülmesi sağlanacaktır.

12)İç havayolu taşımacılığında %18 olan KDV oranı, 1 Nisan-30 Haziran tarihleri arasında % 1’e indirilmiştir. İç hat uçuşlarına ise 29 Mart itibariyle kısıtlama getirilmiştir. Sadece İstanbul, Ankara, Samsun, Trabzon, Erzurum, Van, Diyarbakır, Malatya, Gaziantep, Kayseri, Konya, Adana, Antalya ve İzmir’i kapsayacak şekilde uçuşların yapılması planlanmıştır.

13)İstihdamdaki sürekliliği temin etmek amacıyla 2 aylık telafi çalışma süresi 4 aya çıkartılacaktır. Bu madde daha çok üretim odaklı firmalar için önem arz etmektedir.

14)Asgari ücret desteği devam edecektir. İşçi sayısına bakılmaksızın işverenlere, günlük 2,5 lira, aylık da 75 lira asgari ücret desteği verilecektir.

15)Nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak üzere tüm icra ve iflas takipleri, taraf ve takip işlemleri,  yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınması, ihtiyati haciz kararlarının icra ve infazına ilişkin işlemler 22.3.2020 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 30.4.2020  (bu tarih dâhil)tarihine kadar durdurulmuştur.

16)Çek Kanunu’nun 5’inci maddede tanımlanan ve 24.03.2020 tarihine kadar işlenen suçtan dolayı mahkûm olanların cezalarının infazı, 26.3.2020 tarihi itibarıyla durdurulmuştur. Hükümlü tahliye tarihinden itibaren en geç üç ay içinde çek bedelinin ödenmeyen kısmının onda birini alacaklıya ödemek zorundadır.  Kalan kısmını üç aylık sürenin bitiminden itibaren ikişer ay arayla on beş eşit taksitle ödemesi durumunda mahkemece, ceza mahkûmiyetinin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilmektedir.

17)Kiralarının ödeyemeyen kiracıların bu durumlarının kira sözleşmesinin feshi nedeni oluşturmayacağına ilişkin düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemeyle, kiracı durumundaki esnaf ve işletme sahibi 4 ay boyunca kira ödemediği takdirde kira sözleşmesi feshine ve tahliye davasına maruz kalmayacaktır. Fakat bu dönemdeki borçlar talep edildiği takdirde, temerrüt faiziyle birlikte ödemek durumunda kalacaklardır. Kiralayan ayrıca düzenleme sona erdikten sonra (30.06.2020) kiracı kira ödememeyi sürdürürse yasal süre sonrasında kira sözleşmesini fesih ve tahliye davası açma hakkını kullanabilecektir.

18)Vergi borçlarının 50.000 TL’ye kadar olan tutarlarının, İnteraktif Vergi Dairesi uygulaması üzerinden anlaşmalı bankaların kredi kartlarıyla ödenebilmesi sağlanmıştır.

  1. D) Değerlendirme ve Sonuç

Olağan işleyen süreç içerisinde Patronların ve Yöneticilerin, Mali İşlere özellikle de Muhasebeye olan bakış açısı çok farklı iken; böyle dönemlerde bu departmanların önemi çok daha iyi idrak edilmektedir.

Patronların öncelik amaçları bu tarz dönemlerde kâr olmaktan çıkıyor, firmalarını ayakta tutabilmek oluyor. Finans ve nakit yönetimi ise bu konudaki en önemli iki unsurdur. Peki, kriz dönemlerinde nasıl hareket edilmeli? Nelere dikkat edilmeli? Gel gelelim bu soruların cevaplarına…

1) İşletme içinde kriz masası kurmalı ve kriz yönetim planlarını ise net bir şekilde ortaya koymalısınız. Eğer firmanızın kriz yönetim planı yoksa bir an önce hazırlamalısınız. (Mali Müşavirinize danışmayı unutmayın)

2) Ortaya çıkabilecek olumsuzlukların önlenmesi ya da en az zarar ile atlatılması hususunda neler yapılabileceği masaya yatırılmalısınız.

3) Firmanız mücbir sebep kapsamına giriyorsa; KDV, Muhtasar ve SGK prim ödemelerinin 6’şar ay ertelenmesinin getireceği kaynağı iyi kullanmalısınız. Bu kaynağı kullanmanın yanında ileriye dönük planlamanın da iyi yapılması gerekmektedir, aksi takdirde yılın son 3 ayında vergi ve SGK ödemelerinde problem yaşayabilirsiniz.

4) Kiracı konumunda iseniz, mevcut durumdan faydalanıp “2-3 ay kira ödemem” diye düşünürseniz; ileride faiziyle beraber ödeme yükümlülüğü altına gireceğinizi unutmamalısınız.

5) Kredi seçeneklerinin çok fazla olduğu bu dönemde faiz yükünün altına girmek yerine “farklı bir kaynak oluşturulabilir mi?” sorusuna cevap aramalısınız.

6) Nisan ayı içerisindeki kredilerinizi 3 ay ötelemenizin size ek bir faiz maliyeti getireceğini unutmamalısınız.

7) Kriz dönemlerinde ilk adımlardan birisi olan işçi çıkarmanın maliyeti ile kısa çalışma ödeneğine başvurulduğu takdirde ortaya çıkacak fırsat maliyeti iyi analiz edilmelidir. Bu ödenekten yararlanmak için mevcut istihdamın korunması ve işçi çıkarılmaması gerektiği unutulmamalıdır.

8) Girişimci insanlar krizi fırsata çevirenlerdir. Krizi nasıl lehinize dönüştürebilirsiniz, bunun üzerine kafa yormalısınız.

Saygılarımla…

SMMM Ahmet Solmaz

https://www.facebook.com/muhasebebilenlertoplulugu/