DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE YENİ DÖNEM: FİRMANIN AVANTAJI, MALİ MÜSAVİRİN SORUMLULUĞU
Mali Müşavir Serkan ATASOY
Döviz dönüşüm desteğinde 1 Ekim 2026 itibarıyla başlayan yeni dönem,firmaların destekten yararlanma şartlarını değiştirirken SMMM ve YMM’lere de somut bir tespit ve doğrulama görevi getiriyor.
Peki destek ne sağlıyor, hangi tutarlar dikkate alınıyor ve gerçekten avantajlı mı?
TCMB kapsama giren yurt dışı kaynaklı döviz gelirlerinin banka aracılığıyla kendisine satılması karşılığında, TL karşılığının %3 ù tutarında ilave ödeme yapıyor. Bu oran (ṣ̌imdilik) 31 Ocak 2027’ye kadar geçerli.
Bir ornekle aciklayayım :
Dövizin TL karşılığıni 1 milyon TL varsayalim. Buna gore destek 30 bin TL oluyor. Ancak onemli bir nokta var ki o da her döviz satışı kapsamda değil; ihracat ve ilgili döviz kazandırıcı hizmet gelirleri gibi uygun kaynaklardan gelen dövizlerin belgelendirilmesi gerekiyor.
Peki Destekten yararlanmak için döviz varlığına ilişkin sınır nedir?
Firmanın hesaba dahil hazır döviz varlıklarının, yıllık net satış hasılatı ile toplam aktifinden büyük olanının %10’unu aşmaması gerekiyor.
Hadi bir ornekle aciklayalim.
Sonuç
Goruldugu uzere Sınır aşıldığı için destek alınamaz, aşılmadıǧında destek alınabilir.
Peki olmazda diyelim ki Tam %10 oldu ne olacak 🙂 Tam %10 ile destek alınabilir. %10’u aşmak engeldir. Ayrıca faaliyet karı ve işgücü maliyetine dayanan firma satış limiti uygulanıyor.
Yıllık destek üst sınırı 100 milyon TL; 2026’nın son çeyreğinde limitlerin dörtte biri esas alınıyor. Önceki bir ay döviz almama taahhüdü kaldırılmış durumda.
Peki Hangi dönemin tutarlarına bakılıyor?
Döviz bakiyesi formun düzenlendiği tarihten, aktif ve net satış ise GİB’e verilmiş en güncel yıllık beyannameden alınıyor. Bu mantikla Normal hesap döneminde Ekim 2026 için mali tablo tarafında 2025 verileri kullanılıyor.
Formdaki döviz değerlemesinde ise yılın ilk iş günündeki TCMB alış kuru esas alınıyor. Form 15 gün geçerli. Önemli Nokta Bugün düzenlenen formda, bugün hesaba gelen ve hesapta duran döviz de dikkate alınıyor. Başvuru, bankaya işlemin döviz dönüşüm desteği kapsamında yapılması talebiyle iletiliyor.
Gelelim Baska Onemli Noktaya: Mali müşavir neyi üstleniyor?
Ek-C formunu imzalayan SMMM/YMM; fiziki döviz ve altını saydığını, kaydi bakiyeleri belgelerden tespit ettiğini ve bilgileri doğru, tam ve eksiksiz doldurduğunu beyan ediyor.
Dolayısıyla imza, sayım ve doğrulama sorumluluğu taşıyor. Buna karşılık talimatta, destek iadesinin otomatik olarak meslek mensubundan tahsil edileceğine ilişkin açık hüküm bulunmuyor.
Not : O Zaman Mali Musavirlere Hesap Makinalarinin yanina artık bir de hassas tarti ya da para sayma makinasi gerekebilir. Keşke kendi paramiz icin kullanmis olsaydik ama hayat iste 🙂
Gelelim bir diger onemli soruya. %3 destek her zaman kazanç mı?
Her zaman olmayabilir : Örneğin 100 bin dolar için banka alış kuru 50 TL, TCMB dönüşüm kuru 48,50 TL ise:
– Bankaya satışta 5.000.000 TL,
– TCMB’ye satışta %3 destek dahil 4.995.500 TL elde edilir.
TCMB kuru banka kurundan %3 düşük olduğunda, destek daha düşük tutar üzerinden hesaplandığından fark tamamen kapanmaz. Bu örnekte destekli seçenek 4.500 TL daha düşük kalır.
Bu nedenle firma, destek dahil net tahsilatını bankanın teklifiyle karşılaştırmalı, varsa komisyon ve işlem maliyetlerini de dikkate almalıdır. Meslek mensubu ise imzaladığı tespitleri sayım tutanakları, ekstreler ve hesaplama belgeleriyle desteklemelidir.
Resmî Kaynaklar
1. TCMB – 1 Ekim 2026 tarihli Uygulama Talimatı
Yararlanma şartları, başvuru süreci ve yaptırımlar için temel metindir. Ek-C, PDF’nin 18–19. sayfalarında döviz pozisyonu formunu, SMMM/YMM beyanını ve hesaplama açıklamalarını içerir.
Uygulama Talimatı ve Ekleri (PDF)
2. TCMB – “Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem”, 28 Eylül 2026
%3 destek oranı, %10 döviz pozisyonu şartı ve firma limitlerini açıklayan TCMB uzmanlarının yazısıdır. Mevzuat metni değil, açıklayıcı kaynaktır.
Saygılarımla
Mali Musavir SerkanATASOY
