FATURA KULLANMA VE DÜZENLEME YOLUYLA YAPILAN ŞİRKET YOLSUZLUKLARI

Fatura Kullanma ve Düzenleme
Fatura Kullanma ve Düzenleme

FATURA KULLANMA VE DÜZENLEME YOLUYLA YAPILAN ŞİRKET YOLSUZLUKLARI


Şirket içi yolsuzluklarda sık başvurulan yöntemlerden biriside yasal faturaların kullanılmasıdır. Yasal faturalar kullanılmak suretiyle; genelde ya var olan gider veya maliyetler şişirilmekte veya hiç olmayan gider veya maliyetler varmış gibi gösterilmektedir.

Fatura, vergi usul hukukunda düzenlenen belgeler içinde en önemlisidir. Alım-satım ve işletme giderleri (ve gelirleri) fatura ile ispatlanır.

Bu itibarla, fatura ticari işlemlerin temelini oluşturmaktadır. Fatura ve fatura yerine geçen belgeler mükelleflerin kayıtlarının tevsiki için ispat edici belgeler olarak Vergi Usul Kanunu’nun 229 ve takip eden maddelerinde sıralanmıştır.

Vergi Usul Kanunu’na göre fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere, emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika olarak tanımlanmıştır.

Vergi mevzuatı bakımından fatura, faturayı alan ve veren için de, ticari işlemin ifa edildiğini, faturayı verenin gelirini, faturayı alanın da giderini ispatlayan bir belgedir.

Bununla birlikte; paravan şirketlerden alınan aslı astarı olmayan  mal alış faturaları temin edilerek  faturalarda yazılı tutarları  ödemek suretiyle elde edilen haksız ve usulsüz kazançlar paylaşılmaktadır.

Sahte veya yanıltıcı fatura kullanmak veya düzenlemek suretiyle yapılan yolsuzluklar genelde çalışanlar tarafından yapılan yolsuzluklar olarak karşımıza çıkmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununda bu tür gerçeği yansıtmayan veya eksik/fazla yansıtan faturalarla ilgili iki ayrı tanım yapılmaktadır.

1-  Tamamen hayali yani gerçek amal alışına dayanmayan faturalar ki buna halk dilinde SAHTE FATURA veya NAYLON FATURA denilmektedir.

2- İkincisi ise ortada bir mal alışı bulunmakla birlikte gerçekte alınan mal tutarından yada miktarından daha fazla fatura alınmak suretiyle fazladan ödeme yapılarak şirketin zarara uğratılması olayı söz konusudur.

Buna ise MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE denilmektedir.

Bu iki durum MAL ALIŞLARINA ilişkin durumlardır.

Birde tam tersi Mal Satışlarına ilişkin olarak ta faturaların benzer bir şekilde kullanılması söz konusu olabilmektedir.

Bu duruma KOMİSYON KARŞILIĞI FATURA karşılığı denilmektedir. Anılan faturalarda NAYLON FATURA hükmündedir.

I- SAHTE BELGE-NAYLON FATURA

Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesi hükmünde “sahte belge” ve “muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge”nin tanımı yapılmış ve ayrıca söz konusu belgeleri düzenleyen ve kullananlara dair uygulanacak hürriyeti bağlayıcı nitelikteki cezai müeyyidelere de yer verilmiştir.

Sahte belgeye ilişkin hükmün yer aldığı, 359/b maddesinde hükmü aynen aşağıdaki gibidir.

“b) Vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir.”

Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği de sahte faturayı; gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge olarak ifade etmiştir.

Buna göre, sahte fatura, şekil ve görünüm itibarıyla Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygunluk arz etse de, temelinde hiçbir borç ilişkisi bulunmayan, tamamen gerçek dışı olarak düzenlenen faturadır.

II- MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE

Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgeye ilişkin hükümler VUK 359/a-2 maddesinde bulunmakta olup aynen aşağıdaki gibidir.

“Vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan; defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, hakkında 18 aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge ise, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgedir.”

Denilmektedir.

Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği de muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgeyi; gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibarıyla gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge olarak ifade etmiştir.

Buna göre;

a-Mal veya hizmetin miktar veya değerini gerçeğinden az veya çok gösteren,

b-Alıcı veya satıcısı, tarihi, seri numarası tahrif edilmiş,

c-Mal tesliminin veya hizmet ifasının gerçek olduğu ancak belge düzenleme yetkisi bulunmayanlar tarafından düzenlenen veya adına belge düzenlenmesi gereken kişi yerine başkası adına düzenlenmiş belgeler muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge olarak kabul edilecektir.

Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge tanziminde, akdin esaslı unsurlarında (fiyat-miktar-hizmet veya mamul nev’i gibi) gerçek hali yansıtmayan durum mevcuttur

III- SAHTE  VEYA YANILTICI FATURALARIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Şirket yolsuzluklarında FATURA KULLANIMI İLE İLGİLİ OLAYLARIN İNCELENMESİ SONUCU olayların özelliğine göre değişebilmekle birlikte genel olarak şu sonuçlara ulaşılmaktadır.

1- Faturalar Üzerindeki Adreslerin Boş Olması:

Faturalar üzerinde yer alan adresler incelendiğinde mal veya hizmetleri üretecek veya satabilecek bir dükkan veya fabrika yerine boş adreslerle karşılaşılır.

Adreste firma sorulduğunda ise genelde hiç kimse firmanın ismini dahi duymamıştır.

Adresi bilinmeyen veya bulunamayan bir firmadan yüklü faturalar alınması şirket yolsuzluklarında mutlaka değerlendirilmesi gereken unsurlardandır.

2- Faturayı Kesen Firmanın Fiili Durumu:

Yüksek tutarda fatura kesen firmaya gidildiğinde bazen bir masa bir dolap ve genelde hiçbir şeyden haberi olmayan bir personel ile de karşılaşılabilmektedir.

Bu durumda sırf adres boş değil diye faturayı doğru kabul etmemek gerekir.

Ayrıca fatura konusu mal veya hizmeti üretebilecek aşağıdaki unsurların varlığı fa önemlidir.

a-Gerekli Uzman Personel

b-Gerekli Makine veya Teçhizat

c-Uygun Giderlerinin olup olmaması

d-Yardımcı mal ve hizmet alımlarının olup olmaması

e-Şirketin Araçlarının veya gayrı menkullerinin olması

3- Şirket Müdürünün veya Ortaklarının Durumları:

Şirket müdürü veya ortakları sosyo -ekonomik olarak çok zor durumda kişilerden oluşuyorsa veya eğitim durumları, piyasa tanınırlıkları sektör için çok yetersiz ise bu şirketten alınan faturaların yolsuzlukta kullanılmış olması da muhtemeldir.

4- Şirketin KDV Beyannamelerinde Yüksek KDV Devirleri veya Sembolik Ödemelerin Olması:

Şirket yolsuzluklarında kullanılan firmaların vergi beyannameleri de çok sağlıklı değildir. Çoğu zaman bu firmaların KDV beyannamelerinde yüksek KDV devirleri veya çok sembolik ödemeler görülür.

5- Ödemelerle İlgili Olarak Vade Düzeninin Olmaması:

Bu tip faturaların ödenmesinde piyasada görülen 30-60-90 günlük vadeler yerine bir iki hafta gibi kısa vadelerin kullanıldığı bunlarda dahi bir standart olmadığı görülür. Genelde ödemeler banka havalesi veya çekle yapılır.

6- Faturalardaki Birim Fiyatlar Arasında Tutarsızlıklar:

Genelde faturalarda birim fiyatlar arasında tutarsızlıklar olmaktadır. Bu tutarsızlıklar çok önemli olmasa da şirket yolsuzluklarını araştıran profesyonellerin dikkatinden kaçmamaktadır.

7- Malın Nakliyesi İle İlgili Sorunlar:

Genelde gerçekte bir mal nakliyesi olmadığı için şirket yolsuzluklarında kullanılan faturalarda nakliyeye ilişkin detaylar ya yetersiz ya da tutarsızdır

IV- VERGİ MÜKELLEFLERİNİN SAHTE VEYA YANILTICI FATURA KAULLANMA SEBEPLERİ

Sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgeleri kullanan mükellefler hakkında yapılan fiili tespitlerde ise böylesi bir yönteme başvurmanın başlıca şu sebeplerden oluşmaktadır.

Sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgeleri kullanan mükellefler hakkında yapılan fiili tespitlerde ise böylesi bir yönteme başvurmanın başlıca şu sebeplerden oluşmaktadır.

  1. Mükellefler tarafından “spot piyasa” olarak adlandırılan paranın peşin verilip, malın hemen teslim alındığı piyasalardan tedarik edilen belgesiz mal alışlarını belgelendirmek,
  2. KDV açısından, ödenecek KDV çıkmaması amacıyla indirim KDV kaleminin şişirilmesi amacıyla; Maliyetleri yüksek tutup, dönem kazancını azaltmak amacıyla kaydi envanter dengesine de dikkat ederek birim fiyatı yüksek fatura kullanmak,
  3. Giderleri yüksek göstererek dönem kazancını azaltmak,
  4. İhracatçı firmalar tarafından indirimle giderilemeyen KDV’nin iade yoluyla alınması imkanından yararlanmak,
  5. Grup şirketleri arasında dönem kazancının ayarlanması amacıyla arkasında mal veya hizmet satışı bulunmayan faturalaşma yapmak

Abdullah ÇAVUŞ/E.Vergi Müfettişi

Paylaş
Önceki İçerik27.02.2020 Tarihli İş İlanları
Sonraki İçerikÜLKEMİZDEKİ SİYASİ PARTİLERDE İÇ DENETİM
ÖZ GEÇMİŞ- ÖZ GELECEK ABDULLAH ÇAVUŞ abdullahcavus4040@gmail.com 0536 783 11 11 ÖZ GEÇMİŞ- ÖZ GELECEK ÖZGEÇMİŞİME DAİR BİLGİLERİM: I–EĞİTİMİM: 1-1966 Kaman-Kırşehir Doğumluyum. Uludağ Üniversitesi İİBF Kamuyönetimi Bölümünden 1987 yılında mezun oldum. 2- 1999-2000 yıllarında Milli Güvenlik Akademisi’nden başarıyla mezun oldum. 3- Daha sonra Yıldırım Beyazıt Üniversitesinde Uluslararası Finansal Raporlama ve Denetim isimli yüksek lisan eğitimimi 2013-2014 yıllarında 4 üzerinden 3.93 not ortalamasıyla 1.cilikle tamamladım. II- MEMURİYET HAYATIM: 1- Memuriyet hayatıma 4 Ocak 1990 yılında “Vergi Müfettişi” olarak başladım. 2– Daha sonra 1996 yılında kurulan MASAK’ın denetim elemanları arasından açtığı sınavı kazanarak “Mali Suçları Araştırma Uzmanı” olarak göreve başladım. Bu görevim 28 Şubatçılar tarafından görevden alınana kadar sürdü. 3-1999 yılında Devlet Bakanı Ramazan Mirzaoğlu’nun Danışmanlığı görevine başladım. 4- 2000 -2002 yılları arasında da Denizcilikten Müsteşarlığı Müşaviri olarak Bakan Danışmanlığına devam ettim. 5- 2008 yılında TRT’nin yeniden yapılanma sürecinde bu yapılandırmada görev almak üzere naklen TRT’ye atandım. Burada Hasılat Dairesi Başkanlığı ile Muhasebe Dairesi Başkanlıkların birleştirilmesi sürecinde sırasıyla Uzman, Araştırmacı, Hasılat Müdürü, Başkan Yardımcısı görevlerinde bulundum. 6-Kurulmasını Sağladığım Teftiş ve Denetim Birimleri: Danışmanlık yaptığım Devlet Bakanlığına bağlı kuruluşlarda daha önce mevcut olmayan teftiş ve denetim birimleri oluşturulması faaliyetini bizzat gerçekleştirdim. Bu çerçevede; a-Denizcilik Müsteşarlığı Teftiş Kurulunun kurulması b-TSE’de Teftiş Kurulunun Kurulması c3- TRT ‘de ise Mali Denetçilik Biriminin kurulması faaliyetlerini bizzat yürüttüm. TRT’ye Mali Denetçilik birimine Maliye Bakanlığı Vergi Denetmenleri 8Vergi Müfettişleri) arasından 19 kişinin naklen geçmesi ve eğitimlerini bizzat yürüttüm. Çalışmalarım sonucu TRT gelirlerinde çok önemli miktarda artışlar oluştu. III-ÖDÜLLERİM: 1-TRT’ deki başarılı çalışmalarım sonucu; – İki ayrı defa TAKDİRNAME – İki ayrı defa MAAŞ ÖDÜLÜ ile taltif edildim. 2-Öte yandan Devlet Bakanlığındaki çalışmalarımdan dolayı da Sayın Bakanımız tarafından TAKDİRNAME ile ödüllendirildim. 3-Memuriyet Sicil Ortalamasının 90 ve üzeri olmasından dolayı 1 KADEME İLERLEMESİ ile ödüllendirildim. IV- KARİYERİME İLİŞKİN SINAV VE EĞİTİMLERLE ALINAN SERTİFİKA VE BELGELERİM 1- SMMM RUHSATI: Vergi Müfettişliği görevimle eş zamanlı olarak 3568 sayılı kanun hükümleri gereği özel yarışma sınavı ve 3 yıl yardımcılık süreci sonucu yeterlilik sınavı ile elde edilebilen “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik” Ruhsatını (SMMM) aldım. 2- BAĞIMSIZ DENETÇİ: 660 sayılı kanun gereği kurulan Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun yetki verdiği üniversitelerden aldığım eğitimler sonucu girdiğim sınavda başarılı olarak “BAĞIMSIZ DENETÇİ” belgesini aldım. 3- UZLAŞTIRMACI: Adalet Bakanlığı Alternatif çözümler Dairesi Başkanlığının yetki verdiği üniversitelerden aldığım eğitimler sonucu Bakanlık tarafından açılan sınavda da başarılı olarak Ceza Kanunlarında Takibi Şikayete Bağlı Suç Türleri ile ilgili davalarda görev yapmak üzere “UZLAŞTIRMACILIK” BELGESİ aldım. 4-BİLİRKİŞİ BELGESİ: Adalet Bakanlığı Bilirkişilik dairesi Başkanlığının yetki verdiği üniversitelerden aldığım eğitimler sonucu “BİLİRKİŞİ BELGESİNİ” aldım. V- WEB SİTELERİM: Yüksek lisans Bitirme Tezim “ŞİRKET YOLSUZLUKLARI DENETİMİ VE ADLİ MUHASEBE” isimli olup denetim ile başladığım memuriyet hayatımı DENETİM ALANINDAKİ bu yüksek lisans tezi ile taçlandırdım. Eğitim ve memuriyet Deneyimlerinden elde ettiğim bilgiyi kamuoyu ve araştırmacılarla paylaşmak amacıyla; 1-www.denetimakademisi.com ismiyle oluşturduğum sitede DENETİMİN MİLİ KÜTÜPHANESİ olma iddiası ve sloganıyla 2500 civarında akademik tez ve makaleyi toplayarak ilgililerin faydasına sundum. 2- www.denetimtv.com isimli web sitesini kurdum. 3- Memuriyet hayatım boyunca yaptığım görevlerden elde ettiğim bilgi ve birikimleri kendi adıma açtığım www.abdullahcavus.com.tr isimli BİLGİ VE DENEYİM PAYLAŞIM PORTALI üzerinden ilgililerin istifadesine sundum. Şahsi web sitemde; a- Bağımsız denetim b- İç Denetim c– Şirket Yolsuzlukları ve Denetimi d– Hile ve Suistimal Denetimi e- Yolsuzlukla Mücadele f- Kara Para Mevzuatı g- Vergi-Muhasebe h- Su-Çevre I- Etik i- TRT Gelirleri Kanunu j- Bilge Türkler k- Kayıtdışı Ekonomi Konularında sayısı 100 leri geçen kişisel makalelerimin yanı sıra bu konudaki arşivimde bulunan araştırma raporlarını ve akademik tezleri yayınlamaktayım. VI-SİVİL TOPLUMDAKİ GÖREVLERİM: Mesleki çalışmalarım ve deneyimlerimden hareketle sivil topluma katkı vermek amacıyla; 1-Bağımsız Denetçiler Derneğinin (BADED) Kuruluşunda görev yaptım ve an itibariyle Genel Başkanlığını yürütmekteyim. www.baded.org.tr 2-Toplumsal Uzlaşma ve Uzlaştırmacılar Derneğinin (UZLAŞI-DER) ise Kurucu Genel Başkanıyım. www.uzlasider.org II-ÖZ GELECEĞİM (GELECEKTEN BEKLENTİLERİM): Bu kısa ÖZGEMİŞ’ten sonra ÖZGELECEK planlamam konusunda ise; Mesleki Tecrübe ve birikimlerimden hareketle aşağıdaki kitapları yazmayı planladım. Soru içerikleri tespit edilmiş olup; TRT Gelirleri Kanunu ve Bağımsız Denetim alanındaki çalışmam 2019 yılında kitap haline gelecektir. 100 soruda TRT Gelirleri Kanunu 100 soruda Bağımsız Denetim 100 soruda Şirket Yolsuzlukları ve Denetimi 100 soruda Adli Muhasebe 100 soruda Kara Para Yukarıda zikredilen alanlardaki çalışmalarım ve birikimlerinden birçoğuna kişisel web sitemde yer vermekteyim. www.abdullahcavus.com.tr Çalışmalarımı daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla DENETİM TV isimli bir web televizyonu kurmayı planlamış durumdayım. www.denetimTV.com isimli web adresi an itibariyle yayında olup, alanında uzman bir televizyon olması için finans ve planlama çalışmalarımız devan etmektedir. Bağımsız Denetçiler Derneği ile Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) arasında Akademik Eğitim işbirliği protokolümüz bulunmaktadır. Bu çerçevesinde açtığımız DENETİM ve RİSK YÖNETİMİ isimli Yüksek Lisans ve Doktora Programlarına devam ederek çalışmalarıma akademik düzeyde yön vermek istemekteyim. Öz geleceğim ile ilgili son olarak beklenti ve planlamam ise Kamu Yönetimi alanında tecrübe ve birikimlerimi devletimin hizmetine kullanabilmek amacıyla karar alıp uygulamaya yön verebileceğim üst düzey bir görev beklentisidir.