GÜNEŞ BATTIKTAN DOĞUNCAYA KADAR VE TATİL GÜNLERİNDE KAMU ALACAĞI İÇİN HACİZ YAPILAMAZ MI?

GÜNEŞ BATTIKTAN DOĞUNCAYA KADAR VE TATİL GÜNLERİNDE KAMU ALACAĞI İÇİN HACİZ YAPILAMAZ MI?
Kamu alacağının güvenliği ve tahsili amacıyla hem de zamanaşımını kesmek gayesi ile haciz bir güvence olarak düşünülür. Ancak bazı hallerde haczin yapılması ilgili dairenin keyfiyetine değil, Yasa hükümlerine göre tabidir. Bunlardan birisi de Amme Alacakları tahsili Usülü Hakkındaki kanunun 78. Maddesinin son paragrafında belirtilerek Güneş battıktan doğuncaya kadar ve tatil Günlerinde haciz yapılamayacağını belirtmiş ise de devam eden yazının sonunda bazı hallerde bu süre içerisinde de haciz yapılabilineceğini belirtmektedir. Konuyu tam olarak açıklığa kavuşturabilmek için öncelikle haczin ne demek olduğunu açıklamakta yarar vardır.
AATUHK.nun 62. Maddesine göre Haciz= Borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tesbit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarı tahsil dairesince haczolunur. Maliye Bakanlığı amme alacaklarının takibinde haczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak amme alacaklarının türü ve tutarını belirlemeye yetkilidir. Bu yetki alacaklı amme idaresi itibarıyla da kullanılabilir.
Borçlu tarafından başkasının olduğu beyan veya üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten haciz veya istihkak iddia edilmiş bulunan malların haczi en sonraya bırakılır. Ancak haczolunan gayrimenkul artırmaya çıkarılmadan, borçlu, borcun itfasına yetecek menkul mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse gayrimenkul üzerinde haciz baki kalmak üzere gösterilen menkul veya alacak da haczolunur. Şu kadar ki, bu suretle mahcuz kalan gayrimenkulün idare ve işletmesine ve hasılat ve menfaatlerine tahsil dairesi müdahale etmez. Tahsil dairesi alacaklı amme idaresi ile borçlunun menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle mükelleftir. Denilmiştir. Aynı yasanın 70. Maddesinde 13 fıkra halinde haczedilmeyecek mallar ile 71. Maddesinde Kısmen haczedilen gelirleri ve 72. Maddesinde de yetişmemiş mahsüllerin haczini açıklamıştır.
Burada haczin ne demek olduğunu belirttikten sonra konumuza esas Güneş battıktan doğuncaya kadar ve tatil günlerinde haciz yapılamaz mı sorusunun cevabına gelince Tatil günlerinde veya geceleri çalışılan yerlerde yapılacak hasılat haczi ile borçlunun mal kaçırdığının anlaşıldığı haller bu hükümden mestesnadır diyerek bu durumlarda da haciz yapılabilineceğini açıkça belirtmiştir.
Öncelikle kanunun açıklamasından da anlaşılacağı gibi şayet Kamu alacağı normal mesai saatleri içersinde yapılamıyorsa gece çalışılan yerlerde (Gece kulüpleri, Eğlence mekanları, Barlar,Pavyonlar gibi) yerlerde hasılat haczi yapılabilmekte, ve bu haciz işlemi alacaklı Kamu Daireleri görevlilerince yerine getirilmektedir. Diğer ayrı bir konu ise borçlunun mal kaçırdığının anlaşıldığı haller olarak belirtilmiştir. Burada mal kaçırmak tanımı ile Amme alacağını ödememiş borçlulardan müddetinde veya hapsen tazyikine rağmen (Hapsen tazyik uygulanmamaktadır) mal beyanında bulunmayanları, malı olmadığını bildiren veyahut beyan ettikleri malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanlar olarak belirtilmiş ve bunların Amme alacağının engellemek maksadıyla ellerindeki malları muvazalı bir şekilde devretmelerini, bağış yapmalarını engellemek maksadıyla aynı yasanın 27,28,29,30 maddeleri gereği hükümsüz saymıştır.
Yine koruyucu bir madde olarak da 13 Madde de belirtilen,
1. 9 uncu madde gereğince teminat istenmesini mucip haller mevcut ise,
2. Borçlunun belli ikametgahı yoksa,
3. Borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa,
4. Borçludan teminat gösterilmesi istendiği halde belli müddette teminat veya kefil göstermemiş yahut şahsi kefalet teklifi veya gösterdiği kefil kabul edilmemişse,
5. Mal bildirimine çağrılan borçlu belli müddet içinde mal bildiriminde bulunmamış veya noksan bildirimde bulunmuşsa,
6. Hüküm sadır olmuş bulunsun bulunmasın para cezasını müstelzim fiil dolayısiyle amme davası açılmış ise,
7. İptali istenen muamele ve tasarrufun mevzuunu teşkil eden mallar, bu mallar elden çıkarılmışsa elden çıkaranın diğer malları hakkında uygulanmak üzere, bu kanunun 27, 29, 30 uncu maddelerinin tatbikını icabettiren haller varsa Mahalli en büyük memurun kararıyla İhtiyati haciz kararının alınabileceği ve Kamu alacağının güvenliğinin sağlanacağı açıklanmış ve 16. Madde de – Borçlunun , 10 uncu maddenin 5 inci bendinde yazılı menkul mallar hariç olmak üzere, mezkür maddeye göre teminat gösterdiği takdirde ihtiyati haciz, haczi koyan merci tarafından kaldırılıracağı hüküm altına alınmıştır.
SONUÇ = Yukardaki her maddesi ayrı ayrı açıklanan nedenlerden dolayı GÜNEŞ BATTIKTAN DOĞUNCAYA KADAR VE TATİL GÜNLERİNDE DE BU GİBİ DURUMLARDA HACİZ YAPILABİLMESİ MÜMKÜNDÜR.
Saygılarımla
Mustafa Günşen
Emekli Maliyeci