YETİM AYLIĞI ALAN KIZ ÇOCUĞU, KENDİ ADINA İŞYERİ AÇARSA YETİM AYLIĞI KESİLİR Mİ?

YETİM AYLIĞI ALAN KIZ ÇOCUĞU, KENDİ ADINA İŞYERİ AÇARSA
YETİM AYLIĞI KESİLİR Mİ?

Değerli okurlar,
Yetim aylığı almakta olan bir kız çocuğunun hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bir işyeri açması halinde
yetim aylığı kesilecek midir; Yoksa yetim aylığını almaya devam mı edecektir?

Bunu daha detaylı bir örnekle anlatmakta yarar olduğunu düşünüyorum. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
kanunu yürürlüğe girmeden 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamında ilk kez sigorta tescili bulunan ve yaşlılık aylığı almakta
iken vefat eden bir sigortalıdan dolayı yetim aylığı alan kızının 2019 Aralık ayında kendi adına bir kuaför salonu açtığını varsayarsak, Bu
kız çocuğunun almakta olan yetim aylığı kesilecek midir, kesilmeyecek midir?

Öncelikle, Olayı hem 5510 sayılı kanun, hem mülga(varlığı kaldırılan) 506 sayılı, hem 1479 sayılı ve hem de 5434 sayılı kanun
kapsamında yetim aylıklarının bağlanma şartlarını incelemekte yarar
var.
Örneğimizdeki vefat eden sigortalı şayet 5510 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 01/10/2008 tarihinden sonra ilk kez 4/a, 4/b ve 4/c
kapsamında sigora statüsünde çalışmaya başlasaydı ve vefatından sonra bu kız çocuğunun evli olmaması, 5510 Sayılı kanunun 5.Maddesinin birinci fıkrasının (a),(b) ve (e) bentleri hariç 5510 sayılı kanun kapsamında veya yabancı bir Ülke mevzuatı kapsamında
çalışmaması ve kendi sigortalılığı nedeniyle gelir ve aylık almamış olması halinde yaşı ne olursa olsun ana veya babasından dolayı
kendisine 5510 sayılı Kanunun 34. Maddesine göre yetim aylığı bağlanacaktı. Ancak bu kız çocuğu yukarıdaki verdiğimiz örnekteki
gibi kendi adına ve bağımsız olarak bir işyeri açtığından 5510 sayılı kanunun 4. Maddesinin (b) fıkrasına göre 4/b sigortalı sayılacak ve
34. Maddede ki bu kanun kapsamında 4/b sigortalı kapsamında sayıldığından 5510 sayılı kanunun 35. Maddesine göre yetim aylığı
kesilecekti.
Şayet, Vefat eden sigortalı 506 Sayılı kanun kapsamında değil de 1479 sayılı Bağ-kur kanunu kapsamında yaşlılık aylığı alırken
vefat etmiş olsaydı , yetim kalan kız çocuğuna aynı kanunun 45.maddesinin C fıkrasına göre bağlanan yetim aylığı 46.maddeye
göre bu kanun kapsamında veya diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmaya başladığı için yetim aylığı kesilmiş olacaktı.
Olayı, 5434 Sayılı Kanun kapsamında incelemiş olsaydık,
Yani vefat eden baba veya ana Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
kanun kapsamında yaşlılık aylığı alırken vefat etseydi bu yetim kız
çocuğuna 5434 sayılı yasanın 68. Maddesine göre bağlanan yetim aylığı kız çocuğu kendisi adına bir işyeri açsa bile Emekli sandığı
iştirakçisi olmadığı ve evlenmediği müddetçe yetim aylığı almaya devam edecek ve kendi adına işyeri açmasından dolayı yetim aylığı
da kesilmeyecekti.
Tabiki ana örneğimizi 506 sayılı kanun kapsamında kendisine
yaşlılık aylığı bağlanmakta iken vefat eden bir kız çocuğunun kendi adına nam ve hesabına hizmet akdine bağlı olmayan bir işyeri
açmasından dolayı almakta olan yetim aylığının kesilip kesilmeyeceğidir. 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 68. Maddesinin C. fıkrasına göre evli olmayan,evli olmakla beraber
sonradan boşanan veya dul kalan kız çocuklarına Sosyal Sigortaya;
Emekli Sandıklarına tabi bir işte çalışmamaları buralardan gelir veya ayılk almamaları halinde yaşları ne olursa olsun yukarıdaki şartları
taşıyan kız çocuklarına yetim aylığının bağlanacağı belirtilmiştir.
Yetim aylığı alan bu kız çocuğu kendi adına bir işyeri açtığı için almış olduğu yetim aylığı aynı kanunun 68. Maddesinin VI. Fıkrasına
göre kesileceği düşünülse de, 506 Sayılı Kanunun üçüncü maddesinin (k) fıkrasına göre herhangi bir işverene hizmet akdiyle
bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışanlar 506 sayılı kanun kapsamında sigortalı sayılmadıklarından bu kız çocuğunun da ana
veya babasından aldığı yetim aylığı mülga kanun hükümlerine göre değerlendirileceğinden kendi adına açmış olduğu işyerinden dolayı
da YETİM AYLIĞI KESİLMEYECEKTİR.

Saygılarımla,
Mustafa Günşen