BASİT BİR DÖNEM SONU İSLEMİ ve MUHASEBE KAYİTLARİ

 

BASİT BİR DÖNEM SONU İŞLEMİ ve MUHASEBE KAYITLARI

 

Sevgili arkadaşlarım, bugün sizlere çok yalın basite indirgenmiş bir dönemsonu uygulaması anlatacağım,biliyorum çoğunuz diyorsunuz ki ‘ Dönem içinde bütün işlemleri yapıyorum ama bir hesapları kapatamıyorum’ dediğinizi duyargibiyim,bende size diyorum ki arkadaşlar aslında muhasebenin en basit tarafı hesapların kapatılmasıdır.çok kaynaktan bilgi almış olabilirsiniz,çok geniş anlatımlar okumuş olabilirsiniz ama biz bugün bu eksiğimizi çok basit bir örnekle yok edeceğiz.Ama sizin yapmanız gereken bu örneği geliştirmek olmalıdır.

 

BİR ÖRNEK:Dönem başında açılış fişinin hemen ardından yapılan kayıtlar ve dönem sonuna kadar yapılan kayıtların bakiyeleri aşağıdaki gibi olsun.

 

153-Ticari malların borç bakiyesi…………….10.000

770-G.Y.G. borç bakiyesi………………………   .400

760-PSDG borç bakiyesi………………………….600

191-İnd.kdv nin borç bakiyesi…………………..2000

600-Y.i.satışların alacak bakiyesi……………..6000

391-Hes.kdv nin alacak bakiyesi………………1200

193-Peş.öd.ver.ve fon. ……………………………200

 

DÖNEM SONU STOK   ………………………..7.000

Olduğunu varsayalım.

 

Sevgili arkadaşlar burası GENEL GEÇİCİ MİZANDIR,

Genel geçici mizandan kesin mizana ulaşabilmek için envanter çıkarmamız gerekecektir yani saymak,tartmak,ölçmek ve değerlemek suretiyle bilanço günündeki varlıkları ve borçları kesin bir şekilde tespit etmeliyiz.

 

1-önce kdv mahsubunu yapalım

1———————————/—————–

190-Devreden kdv       600

391-Hesap.kdv.        1200

191-İnd.kdv              2000

—————————————————–

 

2-STMM ni bulmalıyız,lütfen hatırlayınız TİCARİ MALLAR HESABININ BORÇ BAKİYESİ-DÖNEM SONU STOK=STMM yani 10.000-7000=3.000

 

2—————————/—————————–

621-stmm           3000

153-Tiç.mall.        3000

———————————————————-

 

Eğer başka bir işlem yoksa burası KESİN MİZAN dır.Artık rahatlıkla dönem sonu işlemlerini yapabiliriz.

 

1-Geçici vergi kaydı yapılmalıdır.

1——————————–/————————

371-D.k.p.ö.v.ve.d.yük.       200

193-Peş.öd.ver.ve fonlar     200

———————————————————-

2-Yansıtmaları yapmalıyız.Yansıtma hesapları ilk kayıtta alacak yanlı çalışacaktır.7 li gurupta her giderin +1 i o hesabın yansıtmasıdır örneğin 760 PSDG, 760+1=761 PSDG YANS.

2——————————/—————————

631-PSDG          600

632-G.Y.G.         500

761-PSDG  YANS.          600

771-G.Y.G   YANS.         400

3————————–/——————————

761-PSDG YANS.        600

771-GYG YANS.          400

760-PSDG                     600

770-G.Y.G.                    400

———————————————————–

 

4-Dönem içinde bütün gider ve zararların borç bakiyeleri alacaklanarak 690 hesabın borcuna gönderilecektir.

 

4—————————/—————————–

690-DÖNEM K/Z    4000

621-STMM         3000

631-PSDG           600

632-GYG             400

———————————————————

 

5-Dönem içinde kayda alınan bütün gelir ve karların alacak bakliyeleri borçlanarak 690 hesabın alacağına gönderilecektir.

 

————————-/———————————

600-Y.içi sat              6000

690-DÖNEM K/Z         6000

———————————————————-

 

6-Dönem karını borç ve alacak bakiyeleri birbirinden çıkartılarak DÖNEM (TİCARİ) KAR YADA ZARAR bulunacaktır.6000-4000=2000 kar çıkmıştır.Yevmiye maddesi şeklindeki karın görünümü aşağıdaki gibidir(not: böyle bir kayıt olmaz sadece bilgi amaçlıdır)

 

—————————/—————————-

xxxxxxxx          2000

690-DÖNEM KARI     2000

——————————————————-

 

7-Çıkan kar üzerinden vergi hesaplanmalıdır.2000*20%=400

 

7——————————-/————————

691-D.K.Y.Y.KAR.       400

370-D.K.Y.Y.K.           400

———————————————————-

 

8- KKEG olmadığı varsayımıyla Vergi sonrası kar’a ulaşmış olacağız.

 

8———————-/———————————

690-DÖNEM KARI        2000

691-D.K.Y.Y.KAR.            400

692-D.NET KARI              1600

———————————————————

VE

9—————————-/—————————-

692-D.NET KARI9           1600

590-D.NET KARI                1600

———————————————————-

Bu son yevmiye kaydımızdan sonra kapanış kayıtları dediğimiz bütün hesapları ters kayıt yaparak sonlandırmış olacağız.

 

NOT:Büyük defter kayıtlarındaki 6 lı gurupların bakiyeleri Gelir tablosunu,1,2,3,4,5 ‘li gurupların bakiyeleri Bilanço yu oluşturacaktır.

 

ZARAR OLDUĞUNU VARSAYDIĞIMIZDA İSE,

1.ve 7. maddeler olmayacaktır, 6.maddedeki hayali görünüm şöyle olacaktı,

 

6——————/——————————-

690-DÖNEM ZARARI         X

XXXXX                               X

—————————————————

7—————————–/————————-

692-DÖNEM NET K/Z       X

690-DÖNEM ZARARI                X

———————————————————

8———————-/———————————

591-DÖNEM NET ZARARI       X

692-DÖNEM NET K/Z            X

———————————————————

 

Sevgili arkadaşlar hesaplardan görüldüğü gibi işletmenin faaliyet sonucu tüm gelir ve giderleri bir sonuç hesabında yani 690 hesapta toplanmıştır,bu hesap alacak kalanı verdiğinde KAR, borç kalanı verdiğinde zarar oluşmuştur.Kar ettiği durumda gereken yasal yükümlülükler düşüldü ve kalan rakam 692 Dönem net karı veya zararı hesabına alacak kaydedildi.Bu alacak kalanı  yani kar borçlanarak bir bilanço hesabı olan 590 Dönem net karı hesabının alacağına gönderildi.Buradan ise yeni yılın açılış maddesinde 570 geçmiş yıllar hesabının alacağına gönderilecektir.

Yeni yıl kaydı,kar ettiğinde yapılacak kayıt

 

—————————-/———————

590-Dönem net karı      x

570-Geçmiş yıllar karları     x

————————————————–

 

yeni yılda,zarar ettiğinde yapılacak kayıt.

 

—————————/————————–

580-geçmiş yıllar zararları    x

591-Dönem net zararı           x

——————————————————-

 

GEÇİCİ VERGİ KAYITLARI

 

BİR ÖRNEK: işletmenin 690 Dönem k/z hesabının alacak kalanının 2000 ytl olduğu ve son dönemde ortaya çıkan KKEG ise   500 olduğü, 1,2, ve 3 dönem geçici vergi matrahlarının da 500 er ytl çıkmış olduğu ve geçici vergi ve yıllık vergi oranınında %20 olduğunu varsayalım.

 

1,dönem geçici vergi

1—————-/—————–

193-Peş.öd.ver.ve fon   100

360-Öd.ver.ve fon          100

————————————-

2,dönem geçici vergi

2——————-/—————-

193-Peş.öd.ver.ve fon    100

360-Öd.ver ve fon          100

———————————————

3,dönem geçici vergi

3——————-/———————–

193-Peş.öd.ver.ve fon      100

360-Öd.ver.ve fon              100

———————————————–

 

——————-31/12/2006————

371-D.k.peş.öd.v.ve d.yük   300

193-Peş.öd.ver.ve fon         300

———————————————-

 

—————-31/12/2006————–

691 D.k.y.y.kar.                    500

370-D.k.y.y.kar.            500

—————-31/12/2006————–

690-Dönem k/z.               2000

691-D.k.y.y.kar.                  500

692-Dönem net k/z            1500

———————————————

—————-31/12/2006————–

692-Dönem net k/z       1500

590-Dönem net karı           1500

———————————————-

 

Yeni yıl kayıtları

 

1—————-01/01/2007————–

590-Dönem net karı   1500

570-Geçmiş yıllar karları  1500

———————————————-

 

4.dönem geçici vergi

 

————–14/02/2007—————-

371-D.k.p.öd.ver.ve d.yük.  200

360-Ödenecek v.ve fon        200

———————————————-

—————–15/04/2007————–

370-D.k.y.y.kar          500

371-D.k.p.ö.ver.ve.d.yük    500

———————————————-

 

ve ayrıca yasal yedek ayrılmalıdır.

 

Saygılarımla,

Y.M.M.

Ayhan TEMUR