Namıdeğer Naylon Faturanın E-Hali

Naylon Faturanın E Hali Nasıl Olur?
Naylon Faturanın E Hali Nasıl Olur?

Değerli Meslektaşlarım;
Yasal adı “Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge” olan halk dilindeki “Naylon Fatura”nın Elektronik Fatura sürecindeki halini bu yazımızda siz değerli “Muhasebe Bilenler Topluluğu” üyeleri için irdeleyeceğiz.

ELEKTRONİK NAYLON FATURA TEHLİKESİ
397 Sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin “Sorumluluk ve Cezai Müeyyideler” başlıklı 9’uncu bölümünde “Mükellefler, e-Fatura Uygulaması kapsamında oluşturdukları elektronik belgelerde yer verdikleri bilgilerin gerçek duruma uygunluğunu sağlamaktan sorumlu olup, bu çerçevede Başkanlığın herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır” düzenlemesi yapılmıştır. Yine söz konusu tebliğde yer alan usul ve esaslara aykırı biçimde e-Fatura düzenleyen mükellefler hakkında, işledikleri fiile göre Vergi Usul Kanununda öngörülen cezalar uygulanır hükmü yer almaktadır.
Vergi kanunlarımızda naylon fatura diye bir tabir veya tanımlama bulunmamaktadır. Elektronik naylon fatura ise zaten mevzuatımızda hiç yer almamaktadır. Esasen bu tip belgeler vergi kanunlarımızda sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olarak adlandırılır. VUK’un 359’ncu maddesinde şu tanım yapılır;
Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir. Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge ise, muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgedir. Bu tanımları elektronik faturaya şu şekilde uyarlayabiliriz. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi elektronik ortamda düzenlene belge e-sahte belgedir. Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan elektronik belge ise e-muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgedir.
Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya kullanmanın cezası 359/a-2 uyarınca “on sekiz aydan üç yıla kadar hapis cezası”dır. Sahte belgenin cezası ise daha ağır olup bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır. Cezalar hapis cezası olarak düzenlendiğinden ister kağıt, ister elektronik fatura olsun ciddi bir kontrole tabi tutmak gerekmektedir. Elektronik fatura’da e-naylon fatura karşı alınabilecek bazı önlemler bulunmaktadır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz.
1. E-fatura görüntüleme aracı ile gelen her e-faturanın mali mührünü doğrulamak mümkündür. E-Fatura e fatura görüntüleme aracı ile açıldıktan sonra “Doğrula” düğmesine basılır. Doğrulama sonucunda;
1.1. “Mali Mühür Doğrulandı!” yazıyorsa fatura imzalandıktan sonra üzerinde değişiklik yapılmamıştır. “Sertifika Bilgileri” kısmına tıklandığında e-imza/mali mühür sertifika ile ilgili bilgiler görülebilecektir.
1.2. “Mali Mühür Geçersiz!” yazıyorsa fatura imzalandıktan sonra üzerinde değişiklik yapılmıştır (İlk imzalama işlemi sırasında yanlış işlem yapılmış ve fatura doğru şekilde hiç imzalanamamış olabilir.). Bu durumda fatura geçersizdir.
2. E-fatura görüntüleme aracı ile gelen her e-faturanın durumu sorgulanabilir. E-Fatura e fatura görüntüleme aracı ile açıldıktan sonra “Sorgula” düğmesine basılır. Sorgulama sonucunda;
2.1. “İlgili fatura GİB sisteminden geçmiş ve alıcıya ulaştırılmıştır” yazıyorsa fatura GİB’den başarıyla geçmiştir.
2.2. “İlgili fatura GİB sisteminden geçmemiş ve alıcıya ulaştırılmamıştır” yazıyorsa fatura GİB’den başarıyla geçmemiştir. Bu durumda fatura geçersizdir.
2.3.“İlgili fatura GİB sisteminden geçmiş ve alıcı faturayı reddetmiştir” yazıyorsa fatura GİB’den başarıyla geçmiş ancak alıcı bu faturaya sistem üzerinden red cevabı vermiştir. Bu durumda fatura geçersizdir.
3. Gelen fatura e-arşiv fatura ise ilgili olduğu ayı takip eden ayın 15’inci gününden sonra http://www.efatura.gov.tr/earsivsorgula.html adresinden e-arşiv fatura sorgulanmalıdır. Sorgulama sonucunun e-arşiv faturanın arka yüzüne yazdırılarak saklanması herhangi bir inceleme de size kolaylık sağlayacaktır. E-arşiv fatura sorgulamada aşağıdaki bilgilerin sorgulama ekranına yazılması gerekmektedir.
a) Satıcı VKN/TCKN
b) Fatura No
c) Ödenecek Tutar
d) Güvenlik Kodu
E-arşiv fatura sorgulamasında aşağıdaki hususlara dikkat etmeniz gerekmektedir.
3.1 – Sorguladığınız faturanın e-Arşiv Uygulaması kapsamında düzenlenip düzenlenmediğinden emin olmanız gerekir.
3.2 – Faturanızı düzenleyen mükellefin Vergi Kimlik Numarası/TC Kimlik Numarası bilgilerinin doğru girdiğinizden olmanız gerekir.
3.3 – Fatura üzerinde yer alan Fatura numarasının doğru bir şekilde girildiğini kontrol ediniz.
3.4 – Faturalar üzerinde ödenecek tutar ile genel toplam veya toplam tutar şeklinde farklı tutar alanları yer almaktadır. Fatura sorgularken ödenecek tutar bilgisinin ve bu tutarın kuruş hanelerinin de sorgulama alanına doğru girildiğinden emin olunuz.
3.5 – Güvenlik kodu karmaşık harf ve sayılardan oluştuğundan bu diziyi doğru bir şekilde girdiğinizden emin olmanız gerekir. Aksi halde güvenlik uyarısı alırsınız.
4. Mal ve hizmet alımlarınızı sözleşmeye bağlamaya dikkat ediniz. Sözleşmelerde tarafımıza ticari e-fatura düzenlenecektir şeklinde hükümler getirebilirsiniz.
5. E-fatura ödemelerini banka, kredi kartı veya çek aracılığı ile yapınız. Tutar küçük olsa bile nakit ödeme yapmayınız.
6. İrsaliyeleri de mutlaka saklayınız. Hem e-fatura da hem e-arşiv fatura da saat ve dakika bilgileriyle beraber “irsaliye yerine geçer” ibaresi bulunabilir. Bu durumda nakliye bilgilerinin de yazılmasını mutlaka isteyiniz ve kontrol ediniz. İrsaliye malın sevkini gösteren ve ispatlayan önemli bir belgedir.
e-Fatura, e-Defter, e-Arşiv, e-Bilet gibi uygulamalara ek olarak hayata geçirilecek olan e-İrsaliye sistemine geçiş için zorunluluk bulunmamaktadır. Oluşturulan e-İrsaliye üzerinde, olması gereken tüm irsaliye bilgilerinin yanında, malı taşıyacak şoföre ait TCKN bilgisi ve araç bilgisi de bulunacaktır. E-irsaliye uygulaması ile beraber nakliye şirketleri ile anlaşılarak malın sevkinin GPRS aracılığıyla uydudan izlenmesi dahi mümkün olabilecektir. Bu özellikler ile e-irsaliyenin delil niteliği kağıt irsaliyeye göre daha fazla olacaktır.
7. Malın teslimine ilişkin diğer belgeler de mutlaka saklanmalıdır. Ambar giriş fişi, kantar ölçümü gibi belgelerde önemlidir.
Mükelleflerin muhasebe birimlerine elektronik faturaların kontrolünde önemli sorumluluklar düşmektedir. Muhasebe kayıtlarına alınan her elektronik belgenin doğru kabul edilmemesi ve mutlaka sorgulanması gerekir. Aksi halde yukarıda belirttiğimiz hapis cezalarının yanı sıra ağır para cezaları da söz konusu olabilir. Bu konuda açılacak davalarda uzman bilirkişi bulunması dahi sorundur. Mahkeme sürecinde mükelleflerin zor durumda kalmaması için baştan önlem almaları yararlı olabilir.

S.M.Mali Müşavir
Selcuk GÜLTEN

Tüm Hakları Sn. S.M.Mali Müşavir Selçuk Gülten ve Muhasebe Bilenler Topluluğu üzerindedir.
Selçuk GÜLTEN ve Muhasebe Bilenler Topluluğu ile görüşmeden kullanılması halinde yasal işlem uygulanacaktır.