ÜCRETLERDE KÜMÜLATİF GELİR VERGİSİ TOPLAMI VE GELİR VERGİSİNİN HESAPLANMASI

ÜCRETLERDE KÜMÜLATİF GELİR VERGİSİ TOPLAMI VE GELİR VERGİSİNİN HESAPLANMASI

Giriş

Çalışan işçilerin brüt ücret kazançlarından gelir vergisi kesintisi yapılmakta ve  bu vergi kesintisi de net maaşı etkilemektedir. Gelir vergisi kesintisi hesaplanırken çalışanın kümülatif gelir vergisi toplamı dikkate alınır. Ocak ayından başlayarak toplana toplana yıl sonuna kadar devam ettirmektedir. Kümülatif gelir vergisi toplamı gelir vergisi dilimleri dikkate alınarak işçinin brüt ücretinden gelir vergisi kesintisi yapılmaktadır. Bu makale yazısında kümülatif gelir vergisinin ne anlam ifade ettiğini, nasıl bulunduğu ile kümülatif gelir vergisi toplamının gelir vergisi dilim oranları dikkate alınarak brüt ücretten kesilecek gelir vergisinin nasıl bulunacağı ile ilgili bilgiler verilip konunun daha iyi anlaşılması için örnekler üzerinde anlatım yapılacaktır.

 

Kümülatif Gelir Vergisi Ne Anlama Geliyor ?

Kümülatif gelir vergisi çalışan işçinin o ayki brüt kazançları üzerinden SGK ve işçi primi kesintileri yapıldıktan sonra kalan tutar bize çalışanın kümülatif gelir vergisi toplamını verecektir. kümülatif gelir vergisi bir önceki ayın kümülatif gelir vergisi toplamı ile içinde bulunulan ayın kümülatif gelir vergisi toplanarak toplam kümülatif gelir vergisi bulunur. Bu işlem Yılın Ocak ayından başlanarak yıl sonuna kadar toplanarak devam eder. şimdi bunu bir örnek uygulama ile açıklayalım:

 

Örnek Uygulama

A  işletmesinde çalışan bay Mustafa Yıldız’ın Ocak ayı brüt ücreti 5,000 TL’dir buna göre Ocak ayına ait kümülatif gelir vergisi toplamını bulalım:

5,000,00 x % 14 = 700,00 TL SGK İşçi Primi

5,000,00 x % 1 = 50,00 TL İşsizlik Sigortası

700,00 TL + 50,00 TL = 750,00 TL Vergi Dışı Kazanç

5,000,00 – 750,00 = 4,250,00 TL Ocak ayı Kümülatif Gelir Vergisi Toplamı

 

Bay Mustafa Yıldız’ın Şubat ayına ait brüt ücret, mesai ve primler toplamı 10,000,00 TL olduğunu düşünelim, bu durumda Şubat ayına ait toplam kümülatif gelir vergisi şöyle hesaplanacaktır:

1- Önce Şubat ayına ait kümülatif gelir vergisi bulunur.

2- Ocak ayına ait kümülatif gelir v ergisi ile Şubat ayına ait kümülatif gelir vergisi toplanır.

3- Böylelikle Şubat ayı itibariyle toplam kümülatif gelir vergisi bulunmuş olur.

 

Şimdi Bay Mustafa Yıldız’ın Şubat ayı itibariyle kümülatif gelir vergisi toplamını  bulalım:

Şubat ayına ait brüt kazanıcı 10,000 TL’dir.

10,000 x % 14 = 1,400 TL SGK İşçi Primi

10,000 X % 1 = 100 TL  İşçi İşsizlik Sigortası

1,400 TL + 100 TL = 1,500 TL Vergi Dışı Kazanç

10,000 – 1,500 = 8,500 TL Şubat ayına ait kümülatif  gelir vergisi

 

Ocak ayına ait Küm. Gelir Ver.         4,250

Şubat ayına ait Küm. Gelir Ver.        8,500

==============

Toplam Küm. Gel. Ver.                     12,750

 

Yukarıdaki örnekte olduğu gibi Ocak ayından başlanmak üzere yıl sonuna kadar bir önceki ayın kümülatif gelir vergisi toplamı ile içinde bulunulan ayın kümülatif vergisi toplanarak toplam kümülatif gelir vergisi bulunur. Bulunan bu rakam gelir vergisi dilimleri ve oranları dikkate alınarak gelir vergisi kesintisi yapılır.

 

 

2019 Yılı Gelir Vergisi Dilim Oranları

Çalışan işçinin brüt ücreti üzerinden gelir vergisinin ayrılması için öncelikle kümülatif gelir vergisi bulunur. Bulunan kümülatif gelir vergisi önceki ayın kümülatif gelir vergisi rakamı ile toplanır ve toplam kümülatif gelir vergisi rakamına ulaşılır. Daha sonra bulunan toplam kümülatif gelir vergisi tutarı aşağıda yer alan 2019 yılı için uygulanacak gelir vergisi dilim oranları dikkate alınarak işçinin brüt ücretinden kesilecek gelir vergisi hesaplanır.

 

18,000 TLye kadar                                                                            %15

40,000 TL’nin 18,000,00 TL’si için 2,700,00 TL fazlası                 %20

148,000 TL’nin 40,000 TL’si için 7,100,00 TL Fazlası için            %27

148,000 TL’den fazlasının 148,000 TL’si için 36,260TL fazlası    %35

 

 

Kümülatif Gelir Vergisi İle İlgili Örnek Uygulama

ÖRNEK

X Ticaret işletmesinde çalışan Bay Ayşe Mutlu’nun aylık brüt ücreti 10,000,00 TL’dir. Bu bilgilere göre işçinin gelir vergisini aylar itibariyle hesaplayalım

 

Ocak Ayına Ati aUygulama

10,000 x % 14 = 1,400 SGK İşçi Primi

10,000 x % 1   =   100 İşsizlik Sigortası

===================

1,500 Vergi Dışı Kazanç

10,000 – 1,500 = 8,500 Gelir Vergisi Matrahı

 

Kümülatif Gelir Vergisi ilk ay olduğu için 8,500 TL

Birinci dilim gelir vergisi olan 18,000 TL’yi geçmediğinden gelir vergisi oranı %15 olarak dikkate alınacaktır.

Buna göre kesilecek gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanır:

Kümülatif gelir vergisi toplamı 8,500 TL

Gelir vergisi matrahı 8,500 TL

Kesilecek gelir vergisi 8,500 x % 15 = 1,275 TL

 

Şubat Ayına Ait Uygulama

10,000 x % 14 = 1,400 SGK İşçi Primi

10,000 x % 1   =   100 İşsizlik Sigortası

===================

1,500 Vergi Dışı Kazanç

10,000 – 1,500 = 8,500 Gelir Vergisi Matrahı

 

Kümülatif Gelir Vergisi Ocak ve Şubat aylarına ait gelir vergisi matrahlarının toplamı alınır.

8,500 TL + 8,500 TL = 17,000 TL 2 aylık kümülatif gelir vergisi toplamı

 

Birinci dilim gelir vergisi olan 18,000 TL’yi geçmediğinden gelir vergisi oranı Şubat ayında da %15 olarak dikkate alınacaktır.

Buna göre kesilecek gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanır:

Kümülatif gelir vergisi toplamı 17,000 TL

Gelir vergisi matrahı 8,500 TL

Kesilecek gelir vergisi 8,500 x % 15 = 1,275 TL

 

Mart Ayına Ait Uygulama

10,000 x % 14 = 1,400 SGK İşçi Primi

10,000 x % 1   =   100 İşsizlik Sigortası

===================

1,500 Vergi Dışı Kazanç

10,000 – 1,500 = 8,500 Gelir Vergisi Matrahı

Birinci dilim gelir vergisi sınırı 18,000 TL

İkinci dilim gelir vergisi sınırı 18,000 TL ile 40,000 TL arası

Kümülatif Gelir Vergisi Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait gelir vergisi matrahlarının toplamı alınır.

Ocak Şubat Gelir vergisi matrahı toplamı  17,000 TL

Mart ayına ait gelir vergisi matrahı 8,500 TL

17,000 +8,500 TL = 25,500 TL 3 aylık toplam kümülatif gelir vergisi toplamını verir.

Bu durumda Şubat ayında 17,000 TL Kümülatif gelir vergisi dikkate alınmıştı. Mart ayında bu rakam 25,500 TL’ye yükseldi 17,000 TL ile 25,500 TL bir kısmı birinci dilme kalan kısmı ise ikinci dilim gelir vergisine gidridiği için 17,000 TL’den 18,000 TL’ye kadar olan 1,000 TL için % 15 ve 25,500 TL’ye kadar olan 7,500 TL için de % 20 üzerinden gelir vergisi kesintisi uygulanacaktır.

18,000 TL – 17,000 =1,000 TL için %15

25,500 – 18,000  = 7,500 TL için %20 oranı üzerinden hesaplama yapılacaktır. Bu duruma göre

1,000 x % 15 =    150

7,500 x % 20 = 1,500

=======          ======

8,500                1,650 TL Mart ayında kesilecek gelir vergisi

 

Nisan Ayına Ait Uygulama

10,000 x % 14 = 1,400 SGK İşçi Primi

10,000 x % 1   =   100 İşsizlik Sigortası

===================

1,500 Vergi Dışı Kazanç

10,000 – 1,500 = 8,500 Gelir Vergisi Matrahı

Şimdi Ocak ile Nisan arasındaki kümülatif gelir vergisini toplayalım:

Ocak – Mart Kümülatif gelir vergisi toplamı 25,500 TL

Nisan ayına ait kümülatif vergi matrahı toplamı  8,500 TL

Ocak- Nisan ayına ait Küm Gel Ver Top 25,500 + 8,500 = 34,000 TL

18,000 ile 40,000 TL lik ikinci dilime girdiğinden gelir vergisi % 20 üzerinden hesaplanacaktır. Bu duruma göre:

Kümülatif gelir vergisi toplamı 34,000 TL

Gelir vergisi matrahı 8,500 TL

8,500 x % 20 = 1,700 TL Nisan ayında işçinin maaşından gelir vergisi kesilecektir.

 

Mayıs Ayına Ait Uygulama

10,000 x % 14 = 1,400 SGK İşçi Primi

10,000 x % 1   =   100 İşsizlik Sigortası

===================

1,500 Vergi Dışı Kazanç

10,000 – 1,500 = 8,500 Gelir Vergisi Matrahı

Şimdi Ocak ile Mayıs arasındaki kümülatif gelir vergisini toplayalım

Ocak – Nisan Kümülatif gelir vergisi toplamı 34,000 TL

Mayıs ayına ait kümülatif vergi matrahı toplamı  8,500 TL

Ocak- Mayıs ayına ait Küm Gel Ver Top 34,000 + 8,500 = 42,500 TL

18,000 ile 40,000 TL lik ikinci dilim gelir vergisine göre ikinci dilime kadar olan kısmı için %20 geçen kısım için ise % 27 üzerinden gelir vergisi hesaplanacaktır. Buna göre:

6,000 x % 20 = 1,200 TL

2,500 x % 27 =    675 TL

=========================

8,500                1,875 TL Mayıs ayında Kesilecek Gelir Vergisi

 

Haziran Ayına Ait Uygulama

10,000 x % 14 = 1,500 SGK İşçi Primi

10,000 x % 1   =   100 İşsizlik Sigortası

===================

1,500 Vergi Dışı Kazanç

10,000 – 1,500 = 8,500 Gelir Vergisi Matrahı

 

Şimdi Ocak ile Haziran arasındaki kümülatif gelir vergisini toplayalım

Ocak – Mayıs Kümülatif gelir vergisi matrahı toplamı 42,500 TL

Haziran ayına ait kümülatif vergi matrahı toplamı  8,500 TL

Ocak- Haziran ayına ait Küm Gel Ver Top 42,500 + 8,500 = 51,000 TL

NOT : 3 dilim gelir vergisi tablosu 40,00 TL ile 148,000 TL arası olup işçinin

kümülatif gelir vergisi matrahı toplamı Haziran ayından sonra yıl sonuna kadar 148,000 TL’yi geçmeyeceğinden artık Haziran ayından itibaren hep 8,500 TL üzerinden ve hep % 27 oranında 2,295 TL işçinin brüt maaşından gelir vergisi kesintisi yapılacaktır.

 

Aylar Brüt Ücret İşçi

Primi

İşçi İşsizlik Sigortası Ver Dışı Kazanç Gelir Vergisi Matrahı Kümülatif Gelir Vergisi Toplamı Hesaplanacak Gel Ver Mat Gel. Ver. Kesintisi
Ocak     10.000         1,400       100         1,500     8,500           8,500           8,500 1,275
Şubat     10.000         1,400       100         1,500     8,500         17,000           8,500 1,275
Mart     10.000         1,400       100         1,500     8,500         25,500           8,500 1,650
Nisan     10.000         1,400       100         1,500     8,500         34,000           8,500 1,700
Mayıs     10.000         1,400       100         1,500     8,500         42,500           8,500 1,875
Haziran     10.000         1,400       100         1,500     8,500         51,000           8,500 2,295
Temmuz     10.000         1,400       100         1,500     8,500         59,500           8,500 2,295
Ağustos     10.000         1,400       100         1,500     8,500         68,000           8,500 2,295
Eylül     10.000         1,400       100         1,500     8,500         76,500           8,500 2,295
Ekim     10.000         1,400       100         1,500     8,500         85,000           8,500 2,295
Kasım     10.000         1,400       100         1,500     8,500         93,500           8,500 2,295
Aralık     10.000         1,400       100         1,500     8,500         102,000           8,500       2,295

 

Tabloda da görüldüğü gibi Ocak ve Şubat aylarında kümülatif gelir vergisi toplam  birinci gelir vergisi dilimi olan 18,000 TL’nin altında olduğundan bu aylarda gelir vergisi oranı % 15 üzerinden hesaplanmıştır.Mart ayında kümülatif gelir vergisi 17,000 TL ‘den 25,500 TL’ye çıkmıştır.bu durumda 17,000 TL ile 18,000 TL arası % 15 ve 18,000 ile  25,500 TL arası da %20 üzerinden hesaplanarak Mart ayında kesilecek gelir vergisi 1,650 TL olarak hesaplanmıştır. Diğer aylara ait gelir vergisi kesintileri de bu formata göre hesaplanmıştır.

Sonuç

İşçi ücretlerinde kümülatif gelir vergisi toplamları gelir vergisi dilimleri dikkate alınarak hesaplanır. Eğer çalışanın kümülatif gelir vergisi toplamı alt dilimi yani 0 ila 18,000 TL’yi geçmiyorsa bu durumda işçinin gelir vergisi hep % 15 üzerinden hesaplanacaktır. Kümülatif gelir vergisi tutarı bir kısmı birinci dilim olan 0 ile 18,000 TL bir  kısmı da 18,000,00 TL ‘yi geçerse birinci dilime kadar olan kısım % 15 ve birinci dilimi geçip ikinci dilime giren tutar üzerinden de % 20 oranında gelir vergisi hesaplanır iki rakamın toplamı işçinin ücretinden kesilecek toplam gelir vergisini verecektir.

Saygılarımla;

Mehmet ERAY